ANTİDEPRESANLAR DEĞİL YANLIŞ KULLANIMI TEHLİKELİ

Yazı Fontunu Büyült Yazı Fontunu Küçült Yazı Fontunu Sıfırla
kasa fişi

Dikkat: Yazının sonunda ek var!

***

Prof. Dr. Nevzat Tarhan’ ın sözlerinde (italik yani eğik harflerle veriliyor) katıldığım ve katılmadığım hususlar var:

BİR: Antidepresanlar bilinçsizce ve yanlış kullanılıyor ve bunun hayati sonuçları olabilir (Doğru ama bu ifade sadece antidepresanlar için değil tüm diğer ilaçlar için de geçerlidir).

İKİ:  Yanlış kullanım sonucu ortaya çıkan durumları antidepresanlara fatura etmek son derece zihinsel bir çarpıtmadır (Doğru ama antidepresanların intihar dahil riskleri de görmezden gelinmemelidir).

ÜÇ: Antidepresanlar peynir ekmek gibi kullanılıyor. (Bu sözün patenti bana aittir ve bunun bir  de leblebi gibi versiyonu vardır).

DÖRT: Antidepresanlar piyasaya çıkmadan önce çok detaylı araştırmalardan geçiyor. (Bu söz de her ilaç için geçerlidir ve burada iki mesele vardır: Birincisi bu araştırmaların endüstri tarafından veya onun sponsorluğunda gerçekleştirilmesi, ikincisi her biri birbirinden farklı olan insanlarla birbirine eşit iki grup yaratılmasının mümkün olmaması).

Çift kör randomize plasebo kontrollü çalışmaların sonucu her zaman doğru ve değişmez olsaydı piyasaya çıkan hiçbir ilacın geri çekilmemesi gerekirdi.

BEŞ: Antidepresanlar boşuna kullanılıyor. Antidepresanlar işe yaramıyor demek doğru değil. Burada abartılmış doğru diyebileceğimiz yalan var. Birkaç örnek vakadan hareketle genelleme yapmak son derece sakıncalı. (Doğru).

ALTI: Doktor önerisi olmadan eş dost tavsiyesiyle antidepresan kullanımı yanlıştır (Doğru ama bu da her ilaç için geçerlidir).

YEDİ: Tıpkı şeker şurubu kokain kadar zararlıdır demek gibi. Şeker şurubu -mısır şurubunu kast ettiğini düşünüyorum ve diyorum ki- evet şeker şurubu kokain kadar zararlıdır hatta ondan da çok zararlı olduğu bile söylenebilir. Çünkü kokaine her isteyen ulaşamaz. Çocuklar kokain kullanamaz ama daha ana kucağında onları ileride obez, diyanet, kalp hastası, kanser yapacak şekere başlarlar. Hem dünya çapında hem ülkemiz çapında kokainden zarar görenler ile şekerden zarar görenleri kıyaslayın hangisinin daha zararlı olduğuna siz karar verin)!

Bana sorarsanız terör örgütünün iyisi kötüsü olmadığı gibi şeker de kokain de kötüdür.

***

Antidepresanların bilinçsiz ve yanlış kullanımının çok önemli ve hayati sonuçlar doğurabileceğini vurgulayan Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bu durumun antidepresanlardan değil yanlış ve bilinçsiz kullanımdan kaynaklandığına dikkat çekiyor. Prof. Dr. Tarhan, ‘Yanlış kullanım sonucu ortaya çıkan durumları antidepresanlara fatura etmek son derece zihinsel bir çarpıtmadır’ diye konuştu.

Üsküdar Üniversitesi Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, son dönemlerde medyada yer alan antidepresan kullanımıyla ilgili tartışmalara ilişkin açıklamalarda bulundu.

Depresyon, ciddi bir hastalık

“Depresyon hastalığı bütün dünyada artıyor, bu bilinen bir gerçek” diyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Dünya Sağlık Örgütü, 2020 yılında önlem alınmazsa dünyanın en önemli sağlık sorunu olacağı uyarısında bulunuyor. Depresyonda duyu yitimi yapan bir durum ortaya çıkıyor. Hastalık ölüme yol açmıyor ama kişileri çalışamaz hale getiriyor. Kişinin işlevselliğini bozuyor, fonksiyonsuz hale getiriyor. Bu nedenle çok daha büyük bir risk taşıyor. Son günlerde yer alan tartışmalarda bir bilgi çarpıtması söz konusu. Şöyle bir söz vardır; ‘En tehlikeli yalan abartılmış doğrulardır’ diye. Burada antidepresanlar peynir ekmek gibi kullanılıyor demek doğru. Benim halamın oğlu antidepresanlar yüzünden öldü demek ise kanıtsız konuşmak. Bir bilim kadınına yakışmayacak bir durum var ortada. Söylenenlerin kanıta dayanması gerekiyor. 99 araştırma olumlu sonuç verir bir araştırma bu sonuca uymazsa o araştırmayı alıp kesin kanıt diye sunmak algıları bozar. Tıpkı şeker şurubu kokain kadar zararlıdır demek gibi. ” diye konuştu.

İlaç kanıt düzeylerini belirleme çalışmaları yıllarca sürüyor

Antidepresan ilaçların piyasaya çıkmadan önce çok detaylı inceleme ve araştırmalardan geçtiğini, ilaç kanıt düzeylerinin belirlenmesi için yapılan çalışmaların yıllarca sürdüğünü belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, şunları söyledi: “Antidepresanlar çıkmadan önce birinci faz çalışmalar yapılır, hatta faz öncesi çalışmalar yapılır. Daha sonra hayvan deneyleri yapılır. Hayvan deneylerinden sonra sağlıklı gönüllüler üzerinde denenir. Bu da yeterli değil, hasta gönüllüler üzerinde denenir. Bunlar denendikten sonra artık üçüncü faza geçilir. Bundan sonra piyasada kullanılırken etkisine bakılır. Bir ilaçla ilgili tüm bu aşamalar 15-20 sene sürüyor. Bu süreç içerisinde bazı yayınlar oluyor, bu konuda 95 olumlu yayın var, 5 olumsuz yayın varsa o 5 bilgiyi alıp 95 bilginin yerine koymak son derece hatalı bir bakış açısı.”

Antidepresanların kanıt düzeyi yıllarca süren çalışmalarla belirleniyor

Antidepresan ilaçlar için kanıt düzeyinin de çeşitli aşamalarla belirlendiğini ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Birinci alt seviyede kanıt vardır. Klinik olgular vardır, şu ilacı kullandım, bu kişiye iyi geldi der, herkes bunu yayınlar. Daha sonra bu klinik seri haline gelir onlarca kişi üzerinde uygulanır, bu da yeterli değildir. Daha sonra klinik araştırmalar yapılır: Açık ölçekli, plasebo kontrollü çift yön çalışmalar yapılır. Bu çalışmalarla bu ilacın, maddenin ya da bitkinin işe yarayıp yaramadığına bakılır. Eğer oradan da olumlu çıkarsa daha geniş ölçekli daha büyük çalışmalar yapılır. Ondan sonra meta analizler oluşur, 4 bin kişilik. Artık kanıt düzeyi yükselmiştir denir” diye konuştu.

Genelleme yapmak son derece sakıncalı

Antidepresanların 30-40 yıl önce ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Antidepresanlar boşuna kullanılıyor. Antidepresanlar işe yaramıyor demek doğru değil. burada abartılmış doğru diyebileceğimiz yalan var. Birkaç örnek vakadan hareketle genelleme yapmak son derece sakıncalı” dedi. 

Antidepresan kullanımı kişiye özel olmalı

Doktor önerisi olmadan eş dost tavsiyesiyle antidepresan kullanımının yanlışlığına da dikkat çeken Prof. Dr. Nevzat Tarhan, kişiye özel tedavinin önemini vurguladı. Prof. Dr. Tarhan, şunları söyledi: “Depresyon bir beyin hastalığıdır. Depresyon kişinin beynindeki kimyasal iletimin bozulmasıyla ilgili bir hastalık, bu sadece serotoninle ilgili değil. 10’a yakın kimyasal sorumlu tutuluyor. Birisi olmazsa nöroadrenalin oluyor, dopamin oluyor, endorfin oluyor. Birçok kimyasalların rolü var beyindeki. O nedenle şimdi kişiye özel tıp üzerinde duruluyor. Precision Medicane olarak geçiyor. Mükemmel tıp bulunmaya çalışılıyor. Kişiye özel tedavi, o kişinin bireysel ihtiyaçlarına göre, genetik profilini çıkarıyoruz. Genetik profiline göre en doğru, en uygun, doğru doz, doğru ilaç, doğru süreyi tayin etmeye çalışıyoruz.”

Yanlış kullanımın sonuçlarını antidepresana fatura edemezsiniz

Bunlar yapılmadan, tanıdıkların tavsiyesiyle rastgele ilaç alınırsa hayati derecede yan etkilerin oluşabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Üç antidepresanı bir arada alan kişinin beynindeki serotoninler aşırı artar, kişi maniye girebilir. Kişide ölüm düşünceleri oluşmaya başlayabilir. Kişide intihar düşünceleri oluşabilir. Bunların hepsi antidepresanların yanlış kullanılmasıyla ilgili. Antidepresan kullanımıyla değil. Yanlış kullanım sonucu ortaya çıkan durumları antidepresanlara fatura etmek son derece zihinsel bir çarpıtmadır. Son derece yanlış bir davranıştır. Toplumu yanlış etkileyecek bir durumdur. Antidepresanlar kimyasal silah gibi ilaçlardır, hastalığı yok etmek için üretiliyor. Bu silah yanlış kullanılırsa rastgele kullanılırsa tabii ki bir bedeli olacaktır. Bu nedenle ilaçları evlerde rastgele kullanım ciddi risklidir ve tehlikelidir” uyarısında bulundu. 

Doktor kontrolünde kullanılmalı

Antidepresan ilaçların doktor kontrolünde bırakılması gerektiğine de dikkat çeken Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Hekimler olarak ilacın türüne göre ilaç kesmede çapraz yöntemler vardır. Bunun yerine geçecek ilaç konulur, biri azaltılırken diğeri artırılır. Genellikle en çok kullanılan yöntem budur. Bu, kişinin bireysel ihtiyacına göre, vücudun ihtiyacına göre, yan etkilerine göre verilir. İlacı alırsa kazanacağı, kaybedeceği şey, almazsa kazanacağı ve ya kaybedeceği şey, ona bakılır. Eğer almazsa kaybedeceği şey daha fazlaysa, risk yönetim, yapılır. O riskler takip altına alınır. Bu nedenle ilaçlar kademeli bir şekilde bırakılmalıdır. İlaçlar aniden bırakılırsa ribaund etki dediğimiz, geri tepme gibi başka yan etkiler ortaya çıkıyor. Sonuçta bu ilaçlar bıçak gibidir. İyi kullanılırsa ekmeği keser, yanlış kullanılırsa adamı yaralar” diye konuştu.

Kaynak: http://www.mynet.com/haber/saglik/antidepresanlar-degil-yanlis-kullanimi-tehlikeli-3793732-1

***

EK 1 (22.12.2021): Antidepresanlar daha kısa süreli ve daha az yazılmalı. Uzmanlar ilaçlarla ilişkili yan etkilerin ve yoksunluk semptomlarının, ilaçların avantajlarından daha ağır basabileceğini söylüyor. Kaynak: https://dtb.bmj.com/content/early/2021/12/13/dtb.2020.000080

Kaynak: https://www.indyturk.com/node/450826/sa%C4%9Flik/britanyal%C4%B1-ara%C5%9Ft%C4%B1rmac%C4%B1lar-antidepresanlar-daha-k%C4%B1sa-s%C3%BCreli-ve-daha-az-yaz%C4%B1lmal%C4%B1

***

Yazı için 1 yorum yapılmış:

  1. Kazım dedi ki:

    Sayın Hocam
    Antidepresanlara bir kere bulaşıldımı,doktor kontrolündede olsa bunlara mahkum oluyorsunuz.
    Ben Annemi, babamı depresyona bağlı verilen antidepresanların yan etkileri ile oluşan nedenlerden kaybettim..bende doktor kontrolünde 3 adet depresyon ilacı kullanıyordum. Beslenme ile ilgili ,kapasitem dahilinde halk dilinde yazılmış kaynakları okuyunca beslenmemi değiştirip, bu ilaçları bıraktım . Deneme tahtasına dönmüştüm.
    Çok şükür sorunum kalmadı..plesebo etkisi olduğuna inanmıyorum. Oldukça ağır dırumdaydım. Sizler gibi bağımsız Aydın hocalarımızın görüşlerinden çok faydalanıyoruz. Prof Dr Nevzat Tarhan’ı eleştirme haddine sahip değilim,fakat her insanın yaşadığı depresyonun beyin salgılarındaki soruna bağlı olduğuna artık inanmıyorum…

Siz de yorumunuzu paylaşın: