HABERİNİZ OLSUN
ETİBBA DİYOR Kİ
DERDİME BİR ÇARE
TABİBAN-I CİHAN İÇÜN
BENİM ŞARKILARIM
KÖTÜ KOLESTEROL KALP-DAMAR HASTALIKLARINA SEBEP OLMAZ
Dikkat: Yazının sonunda ek var!
***
Güncel literatürün kapsamlı derlemesinden çıkan sonuç: Kötü kolesterol kalp-damar hastalıklarına sebep olmaz!
Beyaz etin kolesterol seviyelerin etkisi kırmızı etinki kadardır.
Kolesterol yalanları bir bir deşifre oluyor.
Yazmakla anlatmakla bitmez, tamamı BÜYÜK KOLESTEROL YALANLARI’ nda.
Kaynak: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30198808
***
EK 1 (16.6.2021): ‘Gıda ve İlaç Endüstrilerinin Nefret Edeceği Bir Kitap’. Sonunda büyük kolesterol sahtekârlığını yok etme, etik kanıta dayalı tıbbi uygulamayı teşvik etme ve hastalar ve toplum için kalp hastalığını tersine çevirme zamanı. Kaynak: https://twitter.com/DrAseemMalhotra/status/1405033418853912581?s=20
***
EK 2 (31.3.2024): Kötü olan kötü kolesterol değil, bunun okside olmasıdır. Bunu azaltmanın yolu ise ilaç değildir, egzersizdir.
Kaynak: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9789849/
Makale: Reduced oxidized LDL levels after a 10-month exercise program
***
EK 3 (31.10.2025): Bu grafik, 1975-2023 yılları arasında Japonya’da ortalama LDL kolesterol seviyeleri ile beklenen hayat süresi (yıl) arasındaki ilişkiyi gösteriyor.
LDL-K seviyeleri (pembe çizgi):
▪ 1975’te yaklaşık 100 mg/dL civarındaydı.
▪ Zamanla yavaş ama sürekli bir artış gösterdi.
▪ 2023’te yaklaşık 120 mg/dL seviyesine ulaştı.
▪ Yani 48 yılda LDL-C ortalama %20 arttı.
Beklenen Hayat süresi (Mavi Çizgi):
▪ 1975’te yaklaşık 74 yıl idi.
▪ Sürekli ve güçlü bir artış gösterdi.
▪ 2023’te 86 yıl civarına ulaştı.
▪ Yani 48 yılda yaşam beklentisi 12 yıl arttı.
Önemli Nokta:
◾ LDL-C seviyeleri yükselirken, beklenen hayat süresi de yükseliyor.
◾ Yüksek LDL-K “kötü kolesterol” olarak bilinir ve kalp-damar hastalıkları riskini artırdığı iddia edilir.
◾ Ancak bu veri, Japonya’da LDL-K’nin artmasına rağmen beklenen hayat süresinin rekor seviyelere çıktığını gösteriyor.
Grafik, yüksek LDL-K = erken ölüm genellemesinin en azından Japonya için geçerli olmadığını gösteriyor. Aksine, LDL-K artarken beklenen hayat süresi uzuyor.
Demek ki neymiş?
Kaynak: https://x.com/drahmetrasim/status/1984281817684348953
***
EK 4 (12.12.2025): KÖTÜ KOLESTEROL-İYİ KOLESTEROL
1980’den önce: Kolesterol sadece kolesteroldü. Doktorlar toplam kolesterolü ölçüyordu.
1980’ler: Araştırmacılar kolesterolü taşıyan LDL ve HDL parçacıklarını keşfederler.
LDL kolesterolü dokulara taşır, HDL ise karaciğere geri getirir. Her ikisi de temel taşıma mekanizmalarıdır.
Ancak kolesterol hipotezinin bir kötü adama ihtiyacı vardı. Sadece “kolesterol” demek işe yaramıyordu çünkü kolesterol yaşamak için olmazsa olmazdır.
Çözüm: LDL’ yi “kötü kolesterol”, HDL’ yi ise “iyi kolesterol” olarak yeniden markalamak.
Bu pazarlama, bilim değil. LDL kötü bir şey değil. Vücudunuzun kolesterolü, zarlar, hormonlar ve onarım için ihtiyaç duyduğu hücrelere ulaştırmak için ihtiyaç duyduğu bir taşıma aracıdır.
Fakat “kötü kolesterol” kulağa tehlikeli geliyor. Hipoteze, insanların anlayabileceği bir kötü adam kazandırdı.
Medya da bunu savundu:
“Kötü kolesterol damarları tıkıyor!”
“Kötü kolesterolünüzü düşürün!”
“İyi kolesterol sizi korur!”
Basit anlatım. Akılda kalıcı. Yanlış.
Asıl önemli olan LDL seviyesi değil. Önemli olan:
– LDL parçacık boyutu (küçük yoğun parçacıklar endişe verici, büyük tüylü parçacıklar ise iyi huyludur)
– Oksidasyon durumu (oksitlenmiş LDL iltihaplanmaya neden olur, doğal LDL neden olmaz)
– İnflamatuar belirteçler (CRP, IL-6)
– Trigliserit/HDL oranı (LDL’ den daha iyi bir öngörücü)
Ama bunu açıklamak incelik gerektirir. “Kötü kolesterolün” inceliğe ihtiyacı yoktur.
Yeniden markalaşma o kadar başarılı oldu ki doktorlar hâlâ “kötü kolesterol” diyor ve hastalar da bunun tabiatı gereği zararlı olduğunu anlıyor.
Kalp krizi geçiren hastaların yarısının LDL’ si normaldir. LDL’ si yüksek olan kişilerin yarısı ise hiç kalp krizi geçirmez.
Eğer LDL gerçekten “kötü” olsaydı ve kalp hastalıklarına sebep olsaydı, bu doğru olmazdı.
Ama bir şeyi “kötü” olarak damgaladığınızda, kanıtların bir önemi kalmaz. Etiket yapışır.
“Kötü kolesterol” tıbbi terminolojiye dönüşmüş bir pazarlama dilidir.
Vücudunuzda “kötü kolesterol” yoktur. Vücudunuzda, gerekli taşıma işlevlerini yerine getiren LDL parçacıkları bulunur.
Onlara “kötü” demek, bazen kazalara karıştıkları için dağıtım kamyonlarına “kötü” demek gibi bir şey.
Sorun kamyon değil. Taşıdığı yük ve sürüş şekli önemli.
Ancak “kötü kamyon” ifadesi, “partikül boyutunuzu ve oksidasyon durumunuzu kontrol edin” ifadesinden daha fazla korku satıyor.
Kaynak: https://x.com/SamaHoole/status/1998433088150343989?s=20
***
EK 5 (13.12.2025): Kötü kolesterol kirli bir mendil gibi çöpe atılıyor!
Apo B en önemli sayıdır.
Her aterojenik parçacıkta tam olarak bir adet Apo B proteini bulunur.
LDL = bir Apo B
VLDL = bir Apo B
IDL = bir Apo B
Lp (a) = bir Apo B
Dolayısıyla Apo B, toplam aterojenik parçacık sayısının doğrudan bir ölçüsüdür.
Apo B neden kötü kolesterole üstündür?
◾ Kötü kolesterol = LDL parçacıkları içindeki kolesterol konsantrasyonu
◾ Apo B = parçacık sayısı.
Örnek:
⏩Hasta A: Kötü kolesterol 100, Apo B 120 (yüksek parçacık sayısı, parçacık başına daha az kolesterol) ⏩Hasta B: Kötü kolesterol 100, Apo B 70 (düşük parçacık sayısı, parçacık başına daha fazla kolesterol)
Aynı kötü kolesterol değeri ama farklı risk. Hasta A’nın riski daha yüksek.
Apo B ayrıca şunları da yakalar:
– VLDL kalıntıları (aterojenik, kötü kolesterol ölçümlerinde yakalanmaz)
– Küçük yoğun LDL (mg başına daha fazla kolesterol parçacığı)
– Lp (a) katkısı
▶▶▶Hedef:
⚜ Birincil korunma için <80 mg/dL, ikincil korunma için <50-60 mg/dL.
Uyuşmazlık önemlidir
– Normal kötü kolesterol ile yüksek Apo B → metabolik sendrom fenotipi
– Normal Apo B, yüksek LDL-C → ile büyük kabarık kötü kolesterol, daha düşük risk
Lipit yönetiminin geleceği, kötü kolesterolü değil, Apo B’yi hedeflemekte yatıyor.
2023 EAS konsensüsü zaten bunu tavsiye ediyor. Amerikan kılavuzları da bunu takip edecek.
Kaynak:
https://x.com/drShaileshSingh/status/1999316785225695327?s=20
***
Kebapcilardir arastirmanin sponsoru.