Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Dikkat: Yazının sonunda ek var!

***

İnfluenza enfeksiyonundan sonra en çok ölüm sebebi, ikincil (sekonder) bakteriyel pnömoni gelişmesidir.

Bakterilerin rol oynadığı bir süper-enfeksiyon olmamasına rağmen, antibakteriyel tedavi verilmesi gerekli değildir ama solunum yolu viral hastalığı ile başvuran kişiler için yaygın bir klinik uygulama hâline gelmiştir.

Bu araştırmada, bir fare modelinde, influenza enfeksiyonu sırasında antibiyotik kullanımının, metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) ile mücadeleye karşı akciğerin doğuştan gelen immünolojik savunmasını bozduğu bulundu.

Antibiyotikler akciğerlerde, majör temel proteinin (MBP-1) salınması yoluyla makrofaj fonksiyonu üzerinde inhibitör etkiye sahip olan eozinofilleri arttırır.

Ayrıca, influenza enfeksiyonu sırasında antibiyotik tedavisinin, akciğer eozinofilisine sebep olan ve MRSA klirensini bozan bir fungal disbiyoza yol açtığı da tespit edildi.

Hastaneye yatırılan 3 hasta grubunun değerlendirilmesinde, eozinofillerin antibiyotik kullanımı, sistemik inflamasyon ve kötüleşen sonuçlarla pozitif yönde ilişkili olduğu belirlendi.

Buna göre, influenza enfeksiyonu sırasında antibiyotik tedavisi, akciğerlere eozinofillerin toplanması yoluyla zararlı immünolojik sonuçları olan ve böylece ikincil bir bakteriyel enfeksiyon gelişme riskini artıran bir uygulamadır.

Gelelim neticeye

Bu araştırma, viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanımının bağışıklığı bozduğunu ve bakteri süper enfeksiyonlarına zemin hazırladığını ortaya koyuyor.

Yok öyle ateşim var, boğazım ağrıyor, öksürüyorum diye antibiyotik kullanmak!

Kaynak: https://www.jci.org/articles/view/180986?

Makale: Antibiotic use during influenza infection augments lung eosinophils that impair immunity against secondary bacterial pneumonia

***

EK 1 (16.9.2025): Grip olunca vücut size sinyaller gönderir!

🟠Güçten düşersiniz, hâlsizleşirsiniz…

Bu; vücudun size “ayakta gezme, dolaşma, istirahat et” emridir.

🟢İştahınız gider, yemeden-içmeden kesilirsiniz…

Bu; vücudun size “fazla tıkınma, fazla yeme, enerjini sindirime harcama” emridir.

🟡Ateşler içinde yanarsınız.

Bu; vücudun size “virüsleri bu ateşle yakarım, hemen rastgele ilaç alma” emridir.

🟣Canınız sadece ve çokça su ister.

Bu; “bol su iç, vücudun susuz kalmasın yeter, yemek yemek teferruattır” emridir.

Önce vücudunuzun sesini, sonra çocuksanız annenizin sesini, benim gibi kemâle ermişseniz karınızın sesini dinleyin!

***

EK 2 (6.10.2026): Eskiden “antibiyotik alınırken alkol içilmez” diye bir aforizma vardı. Meğer “antibiyotik alınırken şeker ve şekerli gıdalar yemek de bağırsak bakterilerine zarar veriyormuş”.

Kök hücre nakli hastalarında antibiyotik kullanımı sırasında her 100 gram şeker artışının bakteri çeşitliliğinde yaklaşık %24 düşüşe ve zararlı Enterococcus bakterilerinin çoğalmasına yol açtığı bulundu.

Fare deneyleri de aynı etkiyi doğruladı; farede bu bakteri 6 günde 33 katına çıktı.

Antibiyotik alırken tatlılardan kaçınmanın faydalı bağırsak bakterilerini koruyarak tehlikeli enfeksiyon riskini azaltabileceğini gösteriyor.

Alkolik ve şekerkoliklerin dikkatine!

“Beslenme, bağırsak mikrobiyotasının bileşimini şekillendirir; ancak farklı gıda gruplarının mikrobiyom dinamikleri üzerindeki özgül etkileri, özellikle aşırı bozulma şartlarında belirsizdir. Burada, hematopoietik hücre nakli için hastaneye yatırılan 173 hastanın aldığı 9.419 öğünü kesin olarak izleyerek ve ardından gelen mikrobiyom değişikliklerini çözümleyerek beslenme ile bağırsak mikrobiyomu dinamikleri arasındaki ilişkiyi değerlendirdik.

Eşleştirilmiş boylamsal mikrobiyom örnekleri bulunan 158 hastanın verilerine uygulanan Bayes çıkarımı, antibiyotik maruziyeti sırasında tatlı ve şeker alımının, mikrobiyal disbiyozu şiddetlendirdiğini öngördüğünü ortaya koydu; bu durum alfa çeşitliliğinin düşmesi ve patobiyont Enterococcus’un daha fazla çoğalması şeklinde kendini gösterdi.

Farelerde yapılan deneyler de sukroz takviyesinin, antibiyotiğin tetiklediği Enterococcus çoğalmasını artırdığını ve uzattığını gösterdi.

Bu veriler, antibiyotik tedavisi sırasında basit şekerler açısından zengin bir beslenmeden kaçınmanın mikrobiyota bozulmasını hafifletebileceğini düşündürmektedir. Bağımsız kohortlarda yapılacak ileri çalışmalar, bu bulguların genelleştirilmesi ve mikrobiyotayı koruyan müdahalelerin değerlendirilmesi için fırsat sunacaktır.

Kaynak: https://www.nature.com/articles/s41586-026-11077-3

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: