Dünya genelinde yaklaşık 12 milyon kişi Parkinson ile yaşıyor ve bu sayı son altı yılda neredeyse ikiye katlandı. Hastalık tarih boyunca çok nadirdi; ilk net tıbbi tanımı 1817’de yapıldı. Hastalığın başlıca sebepleri genetik değil, çevreseldir. Bu bir gıdalardaki, sulardaki ve havadaki kimyasalların pandemisidir.

Doktorlar ve şirketler arasındaki menfaat münasebetleri sıfırlanmadan insanların yararına sağlık hizmeti vermek imkânsız değilse de çok ama çok zor! Arnold Relman’ın 1980’de NEJM’de yayımlanan “The New Medical-Industrial Complex” makalesini hatırlatmak istiyorum.

Nikotinamid ribozid (NR) son zamanların en gözde longevity takviyesi. Yaşlanmaya karşı gelmekten bağışıklık güçlenmesine, enerji üretiminden DNA onarımına sayısız faydası var diye vahşice pazarlanıyor ama tam da iyi gelmesi beklenen Parkinson’ da hiçbir faydası olmadığı gibi hastalığı daha da kötüleştirdiği ortaya çıktı.

Sibirya’ da Veba Enstitüsü’nde çalışan bir laborantın zatürreden ölmesi tüm dünyada özellikle de ABD’ de endişe yarattı. Kovid’ in de laboratuar kaynaklı olması akla yeni bir pandemi mi sualini akla getiriyor ama ben bu ne olduğu tam da belli olmayan gizemli zatürrenin bir oyun olduğu fikrindeyim.

Yeni teşhis edilen fazla kilolu/obez tip 2 diyabetlilerde liften zengin beslenme ilaç tedavisine göre hem kan şekerinde hem de HbA1c’ de daha fazla düşüş sağladı. Önce standart tedavi alanlar, sonra lifli beslenmeye geçince aynı azalma olmadı. Tip 2 diyabet ilaçla değil beslenme hatalarını düzelterek tedavi edilmelidir.

Fatih Sultan Mehmet Köprüsü Meme Kanseri Farkındalık Ayı için pembe ışıklarla aydınlatılmış. Meme kanseri kadınlarda en çok görülen kanser türü; hayat boyu risk yaklaşık 1/8, yani her 8 kadından biri günün birinde meme kanseriyle karşılaşıyor. Ben bu farkındalık yaratma sevdasını da ışıklandırma tiyatrosunu da anlayamıyorum.

Hap, iğne, damla gibi takviyelerle kanda D vitamini seviyelerini suni olarak yükseltmek borsada fabrika kurmadan, üretim, ihracat yapmadan, istihdam yaratmadan fonların suni olarak şişirilmesi gibidir. İkisi de büyük vaatlerle topluma sunulur. İkisi de kapış kapış satılır.

Güneşle sentezlenen D vitamini, deride katelisidin ve beta-defensinler gibi antimikrobiyal peptit üretimini artırarak derinin mikrobiyota dengesini (özellikle patojen kontrolü açısından) etkiler. Güneş ışınları bazı bakterileri de doğrudan etkileyebilir. Bunlar, derinin tabii savunma sisteminin bir parçasıdır. Ağızdan alınan D vitamini ile bu faydalar sağlanamaz.

Sindirim sistemi yerleşik bir günlük ritme göre çalışır; bu sebeple her gece aynı saatte yatıp aynı saatte kalktığınızda vücudunuz düzenli sabah bağırsak hareketine daha iyi hazırlanır. Kötü uyku yalnızca yorgun, halsiz ve sersem bırakmaz; bağırsak bakterilerini, stres hormonlarını ve beyinle sindirim sistemi arasındaki iletişimi bozarak kabızlık ve diğer sindirim sorunları ihtimalini artırır.

Akciğer nodülü, akciğerdeki genellikle 3 cm’den küçük, yuvarlak veya oval bir lezyondur. 1 cm’ den küçük olanların sadece %3-4 kadarı kansere ait olabilir. Çoğu nodül iyi huyludur (eski enfeksiyon izi, enflamasyon, iyi huylu tümör), Nodüller solid (tamamen dolu, opak) veya subsolid (buzlu cam gibi, yarı saydam) olabilir. Boyut, şekil, büyüme hızı ve risk faktörleri (sigara, yaş) takip veya ileri tetkik kararını belirler.