Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Güney Kaliforniya Üniversitesi’nde yapılan çalışmada, 72 saat açlığın bağışıklık sisteminin tamamen yenilenmesini tetikleyebileceği ortaya kondu:

Belirli bir süre aç kalmak, vücudun kendi yenilenme gücünü artırabilir, bağışıklık kök hücrelerini yenileyebilir.

Deney nasıl yapıldı?

Fareler belli aralıklarla 48–120 saat (2–5 gün) boyunca aç bırakıldı.

Sonrasında tekrar normal beslenmeye dönmelerine izin verildi.

Kemoterapi uygulanan farelere de bu döngüler yapıldı.

Bu süreç, zaman içinde tekrar edildi. Hem kemoterapi sonrası bağışıklık fonksiyonlarına, hem de yaşlanma benzeri süreçlere bakıldı.

Neler bulundu?

🔹 IGF-1 ve PKA sinyalleri azaldı: Açlık, vücudun dolaşımındaki IGF-1 adlı bir büyüme hormonu ve PKA gibi sinyal yollarını önemli ölçüde düşürdü — bu, hücrelerin “rahatsız edici uyaranlara” daha dirençli hale gelmesini tetikledi.

🔹 Kök hücre yenilenmesi: Bu hormonal değişiklikler sayesinde hematopoetik kök hücreler daha aktif hâle geldi, Kök hücrelerin kendi kendini yenileme ve farklı hücre türlerine dönüşme kapasiteleri arttı, Böylece kemoterapinin zayıflattığı bağışıklık sistemi daha hızlı toparlandı.

🔹 Yaşla gelen sorunlara karşı etkiler: Yaşlı farelerde görülen bağışıklık sistemini “myeloid bias” olarak adlandırılan bozulmalar tersine döndü. Bu, yaşa bağlı bağışıklık sorunları için de olumlu bir ipucu.

🔹 İnsanlara dair ilk veriler: Bu çalışma fare modelleriyle yapılmış olsa da, sınırlı insan verileri de benzer etkiler gösteriyor — özellikle kemoterapi gören hastalarda lenfosit koruma işaretleri bulundu.

Açlık durumunda vücut şeker yerine yağ ve ketonları yakmaya başlıyor. Bu metabolik değişim, kök hücre sinyallerini etkileyerek:

➡️ Daha dayanıklı bir bağışıklık sistemine,

➡️ Daha etkin kök hücre yenilenmesine yol açabiliyor.

▶ Hematopoetik hücreler: Vücudumuzda kan ve bağışıklık sistemlerini oluşturan özel hücreler bulunur: bunlara hematopoetik kök hücreler diyoruz. Bu hücreler, kemik iliğinde bulunur ve yeni kan hücreleri üretir. Yaşlandıkça veya kemoterapi gibi stresler sonrası bu sistem yıpranır; özellikle bağışıklık sistemi yeterince çalışmaz hâle gelebilir.

▶ IGF-1 (İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü-1): insüline yapısal olarak benzeyen bir hormondur. Çocuklukta boy uzaması ve doku büyümesini sağlar (büyüme hormonu GH’nin ana aracısıdır). Yetişkinlerde kas, kemik ve protein sentezini artıran anabolik (yapıcı) etki gösterir. Başlıca karaciğerde üretilir, üretimini büyüme hormonu uyarır.

Gelelim neticeye

Modern dünyada sürekli beslenme → sürekli insülin → sürekli IGF-1 uyarımına sebep olurken, açlık kemik iliğindeki kök hücrelerin yenilenmesini ve bağışıklık sisteminin toparlanmasını sağlayabilir.

Günümüzde obezite, diyabet, kanser gibi hastalıklardaki salgın mertebesine erişen artışın sebeplerinden biri de insanların sürekli olarak bir şeyler yemesi, atıştırması olabilir.

Kanserli hastalarda iştahın azalması bu gözle değerlendirildiğinde bunun vücudun bir savunma mekanizması olabileceği düşünülebilir.

Çok uzun süreli açlık insanlar üzerinde ancak bir çalışma kapsamında ve gözetim altında değerlendirilmelidir; kimseye kendi kafasına göre böyle bir denemeye girişmesini tavsiye etmem.

Kaynak: https://gero.usc.edu/2018/11/26/fasting-for-72-hours-can-reset-your-entire-immune-system/

Makale: Prolonged Fasting Reduces IGF-1/PKA to Promote Hematopoietic-Stem-Cell-Based Regeneration and Reverse Immunosuppression

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: