Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Mırıldanmak veya hımlamak yani alçak sesle kendi kendine, anlaşılmaz biçimde bir şeyler söylemek sinüslerin daha iyi havalanmasını sağlayarak ve nitrik oksit sentezini 15-20 kat artırarak sinüzit belirtilerini gidermeye yardımcı olabilir. Nitrik oksidin antimikrobiyal etkilerinin de katkısı olması mümkün.

2006 yılında Medical Hypotheses dergisinde yayınlanan bir vaka raporunda, güçlü bir şekilde mırıldanmanın kronik sinüziti sonlandırdığı iddia edildi. Üstelik de sadece 4 günde!

Makalede, 64 yaşında, bir aydır şiddetli kronik sinüzit çeken bir hastanın hikâyesi anlatılıyor. Geniz akıntısı, baş ağrısı, tıkanıklık ve öksürük gibi sorunlar yüzünden nefes almakta zorlanan ve uyuyamayan hasta, birçok ilaçtan (antibiyotikler, steroidler, spreyler) ya hiç fayda görmemiş ya da geçici bir rahatlama yaşamış.

Bunun üzerine, hastada şiddetli ve uzun süreli mırıldanmanın burun boşluğundaki nitrik oksit (NO) üretimini artırmasının bir faydası olup olmadığı değerlendiriliyor.

Peki ne mi yapıyor?

İlk gece, yatmadan önce tam 1 saat boyunca (dakikada yaklaşık 18 kez) güçlü bir şekilde mırıldanıyor.

Sonraki 4 gün boyunca ise günde 4 kez, 60-120 kez mırıldanmayı tekrarlıyor. Mırıldanma sırasında burun içinde maksimum titreşim oluşmasına dikkat ediyor ama baş dönmesi yapacak kadar ileri gitmiyor.

Mırıldanmalar arasında burnundan nefes almayı da ihmâl etmiyor.

Sonuçlar ise gerçekten çarpıcı:

1. günün sabahı: Bir aydan sonra ilk kez burnu tamamen açılıyor ve rahat nefes alabiliyor.

Sonraki 4 gün: Belirtiler hafifçe geri dönse de her geçen gün şiddeti azalıyor.

4. günün sonunda: Tüm kronik sinüzit belirtileri neredeyse tamamen yok oluyor. Daha sonra ihtiyaç duydukça yaptığı kısa mırıldanma seanslarıyla da iyilik hâlini koruyor.

İlginç bir şekilde, hastanın kalp ritim bozukluğunda da belirgin bir azalma olduğu gözlemleniyor. Tabii bu sadece bir yan gözlem, ancak vücuttaki nitrik oksit seviyesinin genel sağlık üzerindeki etkilerini düşününce oldukça da düşündürücü.

Peki mırıldanmak sinüslerde nasıl bir mucize yaratıyor?

İşte işin bilimsel kısmı burası. Vücudumuz tabii olarak nitrik oksit üretiyor ve bu gazın solunum yollarında önemli görevleri var:

Tabii antimikrobiyal: Nitrik oksit, antifungal, antibakteriyel ve antiviral yani mantarlara, bakterilere ve virüslere karşı etkili. Makalede bahsedilen bir çalışma, 200 ppm (milyonda bir partikül) konsantrasyonundaki NO gazının, Candida mantarlarının %100’ünü 4 saat içinde öldürebildiğini gösteriyor. Bu da, sinüzit tedavisinde çok önemli bir nokta olarak görülüyor çünkü kronik sinüzitin mantar kaynaklı bir bağışıklık tepkisi olduğu düşünülüyor.

Sinüslerdeki hava trafiğini düzenler: Sinüsler, burun boşluğuna küçük kanallar ile bağlı. Bu kanalların açık olması, sinüslerin havalanması ve sağlıklı kalması için şart. Nitrik oksit bu kanalları açıyor. Tıkanıklık da sinüzitin ana sebeplerinden biri.

Mırıldanma etkisi: Araştırmalar, normal nefes verişe göre mırıldanmanın burundaki nitrik oksit seviyesini 15 ila 20 kat artırdığını gösteriyor. Özellikle düşük frekansta (~130 Hz, yani kalın bir sesle) mırıldanmak, bu etkiyi en üst seviyeye çıkarıyor. Mırıldanma, sinüslerdeki havayı titreştirerek bu gazın burun boşluğuna daha iyi karışmasını ve sinüs çeperleriyle temasını sağlıyor. Muko-siliyer klirensi de artırabilir.

Makaleye göre, hasta tam olarak bunu başardı: Uzun süreli ve güçlü mırıldanma, burun ve sinüs dokularındaki nitrik oksit üretimini o kadar artırdı ki, bu tabii savunma mekanizması sinüzite yol açan mantarları etkisiz hâle getirdi.

Yogada Bhramari pranayama (arı vızıltısı gibi hırlama) benzer şekilde araştırılıyor ve bazı küçük çalışmalarda iyi sonuçlar bildiriliyor.

Mırıldanmak stresi de azaltabiliyor

Mırıldanmanın vagus sinirini uyararak stresi azaltabileceği yönünde bilimsel dayanaklar ve çalışmalar da mevcut.

Mırıldanma sırasında boğaz ve sinüslerde oluşan titreşimler vagus sinirini uyarır ve bu uyarı parasempatik sinir sistemi (dinlen ve toparlan mod) aktive eder → sempatik sistemi (savaş ya da kaç modu) baskılar.

Bunların sonucu kalp atış hızı düşer, kalp hızı değişkenliği artar, kortizol azalır ve genel rahatlama/stres azalması sağlanır.

Ek olarak mırıldanmanın nazal nitrik oksit salınımını 15 kata kadar artırması da dolaşımı iyileştirir ve dolaylı rahatlama sağlar (2).

Nitrik oksit ölçümünün teşhisteki yeri

Nitrik oksit ölçümü astım teşhisinde, özellikle alerjik/inflamatuar tipin belirlenmesinde, tedaviye cevabın takibinde ve kortizon ihtiyacının optimize edilmesinde kullanılır.

Ölçüm, taşınabilir cihazlarla 1-2 dakika içinde kolayca yapılabilir.

Kronik sinüzit veya polip olanlarda mırıldanma ile nitrik oksit artışının çok az veya hiç olmaması çok değerli bulunuyor.

Bana sorarsanız, gereksiz artistik bir uygulamadır.

Gelelim neticeye

💠 Bu çalışma, bilimsel bir “vaka raporu”. Yani tek bir kişi üzerinde gözlemlenen bir durumu anlatıyor ve kesin bir tedavi yöntemi olarak sunulmuyor ve kesinlikle tıbbi bir tavsiye de değil.

Ancak vücudun kendi kendini iyileştirme potansiyeline (bu durumda nitrik oksit üretimi) dikkat çekiyor ve burun ve sinüs sağlığı için mırıldanmanın hiçbir yan etkiye sebep olmadan ve hiçbir masraf da gerektirmeden faydalı olabileceği fikrine bilimsel bir temel sunuyor.

💠 Mırıldanmanın nazari olarak antifungal etkisi de olabilir ama sinüzitlerde mantarların çok önemli bir rolü olduğuna ve nitrik oksidin çok güçlü antifungal etkisi olacağı bana makul ve mantıklı gelmiyor.

💠 Bugüne kadar mırıldanma üzerinde geniş kapsamlı çalışmalar yapılmamasına şaşırmadım çünkü endüstri için insanların kendi kendilerine yapacakları ve hele de sağlığa çok faydalı uygulamaların kendilerine hiçbir faydası olmadığı için bırakın bu tür çalışmalar yapmayı bunları karalamak için ellerinden gelen her kötülüğü de yapmaktan çekinmezler.

Hatırlarsanız pandemi döneminde burnu tuzlu su ile yıkama ve gargaranın koronavirüs enfeksiyonuna karşı koruyabileceği hakkındaki açıklamalarım filim adamları tarafından alaya alınmış ve bunun hem faydasız hem de çok riskli (ciğerlere tuzlu su kaçabilirmiş!) olabileceği yaygarası yapılmıştı.

💠 Ben herkese her gün 5-10 dakika mırıldanmalarını tavsiye ediyorum; fayda görenler dua etsinler, yeterli.

Bu, herkes tarafından çok kolayca yapılabilen, hiçbir riski ve masrafı olmayan bir uygulama. Herkes deneyebilir, fayda görürse ne ala görmezse de hiçbir kaybı olmaz.

Kaynaklar:

1. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0306987705006328

Makale: Strong humming for one hour daily to terminate chronic rhinosinusitis in four days: A case report and hypothesis for action by stimulation of endogenous nasal nitric oxide production

2. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10182780/

Makale: Humming (Simple Bhramari Pranayama) as a Stress Buster: A Holter-Based Study to Analyze Heart Rate Variability (HRV) Parameters During Bhramari, Physical Activity, Emotional Stress, and Sleep

#Sinüzit #Mırıldanma #Sağlık #NitrikOksit #DoğalSağlık #BurunSağlığı

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: