Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Bağırsak bakterileri tarafından nar, çilek ve ceviz gibi gıdalardan üretilen bir postbiyotik olan urolithin A kalp koruması sağlıyor, mitofaji yoluyla mitokondri onarımı yapıyor ve kalp hastalığı riskini öngören plazma lipit belirteçleri olan seramidleri düşürüyor.

Preklinik bulgular (fare modelleri)

Urolithin A, yaşlanma ve kalp yetmezliği modellerinde hem sistolik hem de diyastolik kalp disfonksiyonunu tersine çevirdi. Kalp kası hücrelerinde hasarlı mitokondrileri onardı (mitofaji yoluyla), mitokondriyal ultrayapıyı düzeltti ve enerji üretimini iyileştirdi.

İnsan çalışması

Sağlıklı yaşlı yetişkinlerde (randomize, plasebo kontrollü), günde 1.000 mg urolithin A takviyesi 4 ay süreyle uygulandı. Sonuç: Plazma seramid seviyeleri anlamlı şekilde düştü (kalp-damar ölümü riskini öngören bir biyobelirteç). Yan etkiler minimal, güvenlik profili iyi.

Genel bağlam

Kalp, vücudun en enerji yoğun organıdır ve mitokondrilerin bozulması kalp hastalığının temel sebebidir. Bu çalışma, urolithin A’nın tabii bir bağırsak metaboliti olarak kalp sağlığını desteklediğini gösteriyor, ancak daha büyük çalışmalar gerekiyor (henüz standart tedavi değil).

Urolithin A (UA), doğrudan gıdalarda bulunmaz

Urolithin A (UA), doğrudan gıdalarda bulunmaz; vücutta bağırsak mikrobiyotası tarafından ellagitanninler ve ellagic acid (elajik asit) gibi öncü maddelerden üretilir.

Bu öncüler belirli gıdalarda bolca bulunur ve bunların düzenli yenmesiyle (özellikle sağlıklı bir bağırsak florası eşliğinde) UA seviyeleri artırabilir.

En zengin ve en sık belirtilen gıdalar (bilimsel kaynaklara göre sıralı, en yüksek ellagitannin/ellagic acid bulunanlar):

Nar: En güçlü kaynak – kabuk, tohum ve suyu punicalagin gibi ellagitanninlerce çok zengin. Bir bardak nar suyu bile UA üretimini tetikleyebilir (ancak herkes eşit üretmez).

Ceviz: Yüksek ellagitannin ve ellagic acid içerir; düzenli tüketim UA için etkili.

Ahududu: Özellikle tohumları zengin; ellagic acid seviyesi yüksek (~270 mg/100g).

Böğürtlen: Benzer şekilde ellagic acid ve ellagitannin kaynağı.

Çilek: İyi bir kaynak, ellagic acid açısından zengin (~77 mg/100g).

Diğer kuruyemişler: Badem, pekan cevizi, Antep fıstığı, kestane – daha düşük ama katkı sağlar.

Diğer meyveler: Cloudberries, muscadine üzümü, bazı tropikal meyveler (jaboticaba gibi nadir olanlar çok yüksek olabilir ama erişilebilir değil).

💠 UA üretimi kişiye göre değişir – bağırsak mikrobiyotasındaki belirli bakteriler (Bifidobacterium veya Gordonibacter türleri gibi) bu dönüşümü yapar. Bazı insanlar “UA üreticisi” değildir (yaklaşık %40-60’ı üretir), yaşla azalabilir.

Gelelim neticeye

💠 Hastalıklardan korunma ve sağlıklı yaşamanın yolu aşı ve ilaçlardan değil adam gibi beslenmeden geçiyor.

💠 Nar, çilek, ahududu, böğürtlen ve ceviz gibi besinlerden sağlıklı bağırsak mikrobiyotası tarafından üretilen urolithin A mitokondrilerin sağlığı ve kalp performansı için çok öenmlidir.

💠 Allem edip kallem edip sizi bu hem lezzetli hem çok faydalı yiyeceklerden uzaklaştırarak bunların hapını yutturmaya teşvik edenler olacaktır, kanmayın bunlara!

Kaynak: https://www.cell.com/iscience/fulltext/S2589-0042(25)00074-4

Makale: Urolithin A provides cardioprotection and mitochondrial quality enhancement preclinically and improves human cardiovascular health biomarkers

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: