Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Prof. Dr. Halil Coşkun’ un aşağıdaki paylaşımına cevabımdır (1):

Obezite ‘irade zayıflığı’ değil, büyük ölçüde genetik bir hastalıkmış!

Nature Metabolism’te yeni yayınlanan kapsamlı derlemeye göre (2)👇

✔️ 85’ten fazla monogenik obezite formu tespit edildi (çoğu çocuklukta başlıyor)

✔️ 1000’den fazla genetik lokus kilo değişkenliğini etkiliyor

✔️ Ailede obezite varsa kalıtım oranı %40-75 arasında!

Yani ‘az ye, çok spor yap’ demek yetmiyor❗️

✅ Artık genetiğe göre kişiselleştirilmiş tedaviler (melanokortin-4 reseptör agonistleri gibi) devreye giriyor.

Obeziteyi suçlamak yerine anlamanın zamanı geldi…

***

Benim görüşüm şudur:

Halk sağlığına önem veren hiçbir kimsenin obeziteyi irade zayıflığına bağlaması mümkün değildir.

‘Az ye, çok spor yap’ sözü de çoğu vakada yetersiz ve gerçekçi olmayan bir tavsiyedir.

Nature Metabolism’ deki makale “Obezite karmaşık, multifaktöryel bir durumdur, güçlü genetik temeli vardır” diyor ve çevre faktörlerini de kabul ediyor: “Enerji yoğun, besleyici değeri düşük gıdaların yaygın erişimi, düşük gelirle ilişkili sağlıksız beslenme, hareketsiz hayat, kentsel tasarım ve psikososyal stresörler…”

Halil Bey, obeziteyi suçlamak yerine anlamak önemli elbette. Ancak suçlanması gereken asıl şey aşırı işlenmiş, süslenmiş kalitesiz gıdalar ve beslenme hatalarıdır.

Bunların arkasında gıda endüstrisi (Big Food) var.

Obeziteyi “hastalık” diye tıbbileştirip kök sebepleri (kalitesiz gıdalar, hareketsizlik, stres, uyku bozukluğu) anmadan ilaçları ilk ve tek çözüm gibi sunmayı kurnazlık olarak değerlendiriyorum.

Makale genetik odaklı bir derleme; leptin, POMC, LEPR, MC4R gibi nadir durumlar için yol gösterici olabilir ama genel salgını açıklamıyor, açıklayamaz da.

İnsanların genetiği 100 senede değişmedi. Epigenetik değişiklikler (DNA metilasyonu, histon modifikasyonları) ise beslenmeyle yakından ilgili.

Bu rezil beslenme modelinin adını anmadan obeziteyi, genetiği veya insanları suçlamak, doğrudan ilaçlara dikkat çekmek haksızlıktır.

Halk sağlığı için asıl odak: Gıda endüstrisini ve obeziteyi teşvik eden ortamı düzeltmek olmalıdır.

Gelelim neticeye

Obeziteye genetikle, ilaçlarla, ameliyatlarla çare aramaya çalışmak kurnazlıktır, ticari bir yaklaşımdır.

Aşırı işlenmiş süslenmiş gıdalar, beslenme hataları ve bunların arkasındaki Big Food dururken obeziteyi suçlamak da neyin nesidir?

Kaynaklar:

1. https://x.com/drhalilcoskun/status/2050305011939217513?s=20

2. https://www.nature.com/articles/s42255-026-01497-w

Makale: The genetics of obesity: aetiology, prevention and therapy

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: