Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Bir tarafta zayıflama iğne ve hapları diğer tarafta elma sirkesi…

Filim adamları, zayıflama ilaçlarının ne kadar etkili olduğunu, mucizeler yarattığını bıkmadan usanmadan anlatıyor, bunlara methiyeler düzüyor.

Tiyatrocular da onlardan geri kalmıyor, elma sirkesini neredeyse tabii bir zayıflama ilacı gibi pazarlıyor: Bir kaşık elma sirkesi içilecek, yağlar eriyecek, kilolar gidecek!

Dayanakları da 2025’te Nutrients dergisinde yayımlanan sistematik derleme ve meta-analiz.

Bu çalışmada, 2961 yayın taranarak kriterlere uyan 10 randomize kontrollü çalışma analize dâhil edildi.

Toplam katılımcı sayısı ise sadece 789 kişiydi. Katılımcılar fazla kilolu, obez veya Tip 2 diyabet hastalarıydı.

Elma sirkesi kullananlarda:

🔹 Vücut ağırlığı, vücut Kitle Endeksi (VKE) ve bel çevresi istatistiksel olarak anlamlı şekilde azaldı; kilo kaybı yaklaşık %5-10 civarında.

💠 En etkili doz: 30 ml/gün (2 yemek kaşığı kadar) idi.

💠 En iyi sonuçlar 12 haftaya kadar kullanımda alındı.

💠 Fayda; fazla kilolu, obez veya tip 2 diyabet hastalarında daha belirgin idi.

Buna göre elma sirkesi tamamen etkisiz görünmüyor ama “istatistiksel olarak anlamlı” ifadesi, çalışmalarda çoğu zaman olduğundan daha etkileyici bir sonuç varmış gibi sunulabiliyor.

Bu meta-analizde de araştırmacılar sonuçları çoğunlukla standartlaştırılmış ortalama farklar şeklinde raporluyor; dolayısıyla medyada bu çalışmayı duyuran haberlerdeki gibi “elma sirkesi şu kadar kilo verdirir” denemez.

Çalışmaların sonuçları da birbirinden oldukça farklı.

Özellikle VKE analizinde heterojenlik %83 gibi oldukça yüksek bir düzeyde ve bu, çalışmaların sonuçlarının önemli ölçüde birbirinden farklı olduğu anlamına geliyor.

Nelere dikkat edilmeli?

▪ Mide problemi olanlar (ülser, reflü) dikkatli olmalı.

▪ Diş minesini korumak için sulandırarak içilmeli

▪ Her zaman organik, süzülmemiş elma sirkesi tercih edilmeli.

▪ İlaç kullananlar doktorlarına danışmalı.

Peki, elma sirkesi hangi mekanizma ile kilo kaybına yol açabilir?

Elma sirkesindeki asetik asit ve polifenoller, iştahı baskılayabilir, kan şekeri dalgalanmalarını azaltabilir, insülin cevabını etkileyebilir, yağ yakımını destekleyebilir.

Bağırsak mikrobiyotasının etkilenmesi de mantıklı bir mekanizma olarak düşünülebilir.

Elma sirkesindeki temel aktif bileşen olan asetik asit bağırsak bakterilerinin lifleri fermente etmesiyle ürettiği üç temel kısa zincirli yağ asidinden biridir. Diğer ikisi propiyonat ve bütirattır.

Bu metabolitler bağırsak sağlığı, enerji metabolizması ve kan şekeri düzenlenmesinde önemli roller üstlenir.

Bu sebeple elma sirkesinin muhtemel etkilerinin yalnızca kan şekeri veya tokluk üzerinden değil, bağırsak mikrobiyotası ve mikrobiyal metabolitler üzerinden de gerçekleşmesi mümkündür. Ancak mevcut meta-analiz bu mekanizmaları araştırmıyor.

Elma sirkesi → mikrobiyota değişti → kilo verildi şeklindeki zincir de henüz bu meta-analizle gösterilmiş değil.

Çünkü çalışmada, mikrobiyota bileşimi incelenmedi, bakteri çeşitliliğine bakılmadı, mikrobiyal metabolitleri değerlendirilmedi, kilo kaybının mikrobiyota değişikliğiyle ilişkisi araştırılmadı.

Gelelim neticeye

Elma sirkesi, sağlıklı beslenme ve hareketle birlikte kullanıldığında kısa vadeli kilo yönetiminde umut vadeden, ucuz ve erişilebilir bir destek olabilir.

Bu çalışma elma sirkesinin, mucizevi bir zayıflama ürünü olduğunu, yağları erittiğini, ne kadar çok içilirse o kadar çok kilo verileceğini, uzun süreli kullanımının etkili olduğunu veya diyet ve fiziksel aktivitenin yerini alabileceğini göstermiyor.

Mucize değil ama bilimsel delili olan bir yardımcı denebilir.

NOT: Ben zayıflama, kilo verme gibi yanıltıcı kavramlara karşıyım. Esas mesele adam gibi beslenme ve adam gibi haya tarzıdır. Gerekenleri yapmak kaydıyla herkesin kendine göre “normal” bir kilosu vardır.

Kaynak: https://www.mdpi.com/2072-6643/17/18/3000

Makale: Effect of Apple Cider Vinegar Intake on Body Composition in Humans with Type 2 Diabetes and/or Overweight: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: