Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Gluten kadar suçlanan, karalanan bir besin ögesi yok desek yanlış olmaz.

Kellikten körlüğe bütün hastalıkların sebebi gluten bazı filim adamlarına göre.

Ama bakın bu çalışma diyor ki:

“Glutensiz beslenme diyabet hastalığı riskini azaltmadığı gibi, tam tersine yüksek glutenli beslenme (lifli tam tahıllar ile) daha az diyabet hastalığı riskiyle ilişkilidir.”

Üç ayrı büyük Amerikan kohortunda 200.000’den fazla sağlıklı yetişkin 20-28 yıl boyunca takip edildi. Toplam 4,24 milyon kişi-yıl takip süresi ve 15.947 tip 2 diyabet vakası incelenmiş.

Ana bulgular:

▪ Gluten alımı en yüksek olan grupta (günde ~12 g civarı, lifli tam tahıllardan gelen) tip 2 diyabet riski %20 daha düşük.

▪ İlişki doz-cevaplı ve lineer (Daha yüksek gluten alımı, çoğunlukla daha fazla tam tahılla beslenen kişilerde görüldü ve bu grupta diyabet riski daha düşüktü).

▪ Bu etki büyük ölçüde tam tahıl lifi ile açıklanıyor; glutenin kendisi değil, lifli tam tahılların (buğday, çavdar vb.) getirdiği lif ve diğer besinler koruyucu.

▪ Glutensiz diyetin (yani düşük gluten alımının) diyabet riskini azalttığına dair hiçbir kanıt yok; aksine düşük gluten alımı biraz daha yüksek riskle ilişkili.

▪ Bu gözlemsel bir çalışma → illiyeti ispatlamaz ama çok büyük, uzun süreli ve tutarlı sonuçlar veriyor.

Gelelim neticeye

💠 Çölyak hastalığı veya “hakiki gluten intoleransı” olanlar için glutensiz diyet zorunlu ve hayat kurtarıcıdır.

💠 Glutensiz beslenmeden faydalananlarda sebep glutenin kendisi olmayabilir; tahıl üretiminde kullanılan glifosattan tahılın un haline gelene kadar uygulanan işlemlere, tahıllardaki diğer besin ögelerinden (FODMAP gibi) uzak kalmaktan, katkı maddelerine kadar pek çok etkenin rolü olabilir.

💠 Genel sağlıklı nüfusta “glutensiz daha sağlıklıdır” sözünün bir delili yok; bu çalışmaya göre lifli tam tahıl tüketmek diyabet açısından daha koruyucu görünüyor.

💠 Çölyak hastası değilseniz ve hakiki bir gluten hassasiyetiniz yoksa, sağlıklı biriyseniz glutensiz diyet modasına kaptırmayın kendinizi.

💠 İşlenmemiş tam tahıl unundan yapılan gıdaları mâkûl miktarda yemenizde bir sakınca yok; ben öyle yapıyorum.

Kaynak: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6182774/

Makale: Gluten intake and risk of type 2 diabetes in three large prospective cohort studies of US men and women

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: