HABERİNİZ OLSUN
ETİBBA DİYOR Kİ
DERDİME BİR ÇARE
TABİBAN-I CİHAN İÇÜN
BENİM ŞARKILARIM
ARPANIN KALP DOSTU BİR TAHIL OLDUĞUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?
Dikkat: Yazının sonunda ek var!
***
St. Michael’s Hospital uzmanları tarafından yapılan bir araştırmaya göre, yüksek miktarda beta-glukan ihtiva eden arpa yenmesi her iki cins “kötü kolesterolü” de azaltıyor.
The European Journal of Clinical Nutrition’ da yayınlanan meta-analiz 7 ülkede yapılan 14 randomize kontrollü klinik araştırmanın değerlendirilmesi suretiyle gerçekleştirildi (1).
Araştırmalarda LDL-kolesterol, non-HDL-kolesterol, apolipoprotein B (apoB) değerleri ölçüldü.
Günde 6.9 gram arpa beta-glukanını ortalama 4 hafta süreyle tüketenlerde LDL- kolesterol ve non-HDL-kolesterolün apoB seviyelerinde bir değişiklik olmadan anlamlı miktarda azaldığı belirlendi.
Araştırmanın uzmanlarından Dr. Vladimir Vuksan şunları söylüyor (2):
“Bu sonuçlar tip 2 diyabet gibi kalp-damar hastalığı riski fazla ama normal LDL, yüksek non-HDL kolesterol ve apoB seviyelerine sahip olanlar için çok önemli.
Arpa, bu yüksek riskli kişilerde total kötü kolesterolü azaltıyor, yüksek kolesterolü olmayanlar için de faydalı olabilir.
Kalp krizi ve felçler için ana risk faktörleri olan yüksek kolesterol ve diyabet bugüne kadar hep ilaçlarla tedavi edilmeye çalışıldı ama çalışmamız diyet ve hayat tarzı değişikliklerinin bu risk faktörlerini azaltabileceğini ortaya koyuyor.”
Arpa hayvan yemi
Arpa tek başına yenebilen veya diğer gıdalara katılabilen bir tahıldır; daha çok malt endüstrisinde ve hayvan yemi olarak kullanılır.
Kanada’ da üretilen arpanın yüzde 98’ i hayvan yemi olarak kullanılırken sadece yüzde 2’ si insanlar tarafından tüketiliyor.
Oysa son senelerde yapılan çalışmalar arpanın sindirimi rahatlattığı gibi, diyabetiklerde kan şekerini düzenlediğini, kalp sağlığı için de faydalı olduğunu gösteriyor.
Arpanın kolesterolü düşürücü etkisi biliniyor ve bu etki FDA tarafından da kabul ediliyor ama bu çalışma ile arpanın “diğer zararlı lipitleri” de azalttığı ortaya konmuş oluyor.
Non-HDL kolesterol ve apoB seviyeleri kandaki total kötü kolesterolü gösterdiği için kardiyovasküler riski daha doğru gösteren parametreler olarak kabul ediliyor.
Arpa beta-glukan deposu
Arpa liften zengin olması yanında yulafa göre 2 misli proteine ve fakat onun yarısı kadar kaloriye sahip.
Arpada vitamin ve antioksidanlar var ama bu tahılı esas önemli kılan eriyebilen bir lif olan beta-glukan ihtiva etmesi.
Yulaf gibi başka tahıllarda da bulunan beta-glukan kolesterol ve yağların emilimini azaltarak etkili oluyor.
Günde 3-10 gram beta-glukan tüketilmesinin total kolesterolü yüzde 14-20, kötü kolesterolü yüzde 3-24 ve trigliseritleri de yüzde 6-16 oranında düşürebileceğini gösteren çalışmalar var.
Arpanın lipitleri düşürücü etkisi tüketilen miktar arttıkça artıyor ama fazla arpa şişkinlik, gaz, karın ağrısı gibi belirtilere de yol açıyor.
FDA, arpanın kolesterol düşürücü etkisinin ortaya çıkması için günde en az 3 gram beta-glukan (bir kupa pişmiş arpa) yenmesi gerektiğini bildiriyor.
Arpa pirinçle beraber, sıcak kahvaltı gevreği veya ezme şeklinde yenebileceği gibi, salata ve mezelere konarak da tüketilebiliyor.
Herkes arpa yiyebilir mi?
Tahıllarla ilgili en önemli problem daha çok verim elde etmek amacıyla bunların “genetikleriyle oynanmış” olması.
Bunun genel nüfus için ne kadar önemli olduğunu kesin şekilde ifade etmek mümkün değil ama çölyak ve bağırsak hastalığı olanların diğer tahıllar gibi her halükârda arpadan da uzak durmaları şart.
Gelelim neticeye
Arpaya bugüne kadar hak ettiği önemin verilmediğini, bundan da “Atın ölümü arpadan olsun” sözünü beyinlerimize yerleştiren atalarımızın mesul olduklarını düşünüyorum.
Kaynaklar:
1. http://www.nature.com/ejcn/journal/vaop/ncurrent/full/ejcn201689a.html
2. http://www.eurekalert.org/pub_releases/2016-06/smh-bln060716.php
***
EK 1 (6.8.2024): Arpanın burun tıkanıklığı, burun akıntısı ve hapşırma gibi üst solunum yolu semptomlarını azaltmaya ve özellikle beyaz pirincin yerini aldığında genel ruh halini iyileştirmeye yardımcı olabileceği gösterildi. Çalışmaya göre, arpa ayrıca bir tür bağışıklık hücresi olan tabii öldürücü hücreleri de artırıyor.
Karbonhidrat ve liften zengin olan arpada protein yanında kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor, potasyum, sodyum, manganez, selenyum gibi mineraller, niasin, tiamin ve pridoksin gibi B vitaminleri de bulunur. Arpanın bu etkileri muhtevasındaki beta-glukana atfediliyor.
Kaynak: https://www.mdpi.com/2072-6643/16/14/2298
Makale: Effects of Chronic Barley Consumption on Upper Respiratory Tract Symptoms in Japanese Healthy Adults: A Randomized, Parallel-Group, Controlled Trial
***
EK 2 (25.6.2026): Oat is among the food crops and ancient grains cultivated and consumed worldwide. It is gaining in popularity owing to its nutritional composition and multifunctional benefits of select bioactive compounds. Beta-glucan is an important component of dietary fiber found in oat grains. It is the major active compound in oats with proven cholesterol-lowering and antidiabetic effects. Oats also provide substantial levels of other bioactive compounds such as phenolic acids, tocols, sterols, avenacosides, and avenanthramides. The consumption of oats has been determined to be beneficial for human health by promoting immunomodulation and improving gut microbiota. In addition, oat consumption assists in preventing diseases such as atherosclerosis, dermatitis, and some forms of cancer. While much has been published in relation to oat nutrients and oat fibers and their impact on major diseases, the oat industries and consumers may benefit from greater knowledge and understanding of clinical effects, range of occurrence, distribution, therapeutic doses and food functional attributes of other oat bioactives such as avenanthramides and saponins as well as other anti-inflammatory agents found in the cereal. This review focuses on the various studies relevant to the contribution of the consumption of oats and oat-based products in preventing human diseases and promoting human health.
Kaynak: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8625765/#sec2-foods-10-02591
***
Demek ki her gün bir duble viski içen bunun için kalp krizi geçirmiyormuş. Kadehimi şerefinize kaldırıyorum hoacam.
arpa şehriyede de beta glukam var mı acaba
Canan Hocanın bu vidosunu izlediniz mi?
“ARPA VE YULAF ATLAR İÇİNDİR!
Biz çocukken arpa ve yulaf atlara verilirdi, at yemiydi. Onu alladılar pulladılar sağlıklıdır diye halka satıyorlar. Çünkü bu kadar atı nereden bulacaklar? :)”
https://www.facebook.com/ObezliktenKurtul/videos/634442199998847/
Arpa Ektim Evlek Evlek
Dadandı Kara Leylek
Tane tane yenmediğini düşünürsek, o tüm parçayı galiba leylek vb. den başkası alamaz.
Atların neden kalp krizi felç geçirmediği anlaşılıyor, arpa nerde satılıyor, hangi yemekleri var nasıl yeniyor bilen varsa yesin. Bende ARPAYLA YAŞIYORUZ diye bir grup kurucaam.
Kişnemeyeceğimi bilsem arpa yerim.
Viski içsek olmaz mı
Peygamber efendimiz de arpa ekmeği yermiş