AYAK PARMAKLARINDA AĞRILI KIRMIZI ŞİŞLİKLER

Yazı Fontunu Büyült Yazı Fontunu Küçült Yazı Fontunu Sıfırla
kasa fişi

Dikkat: Yazının sonunda ek var!

***

Son aylarda birçok ülkede her zaman rastlanın çok üzerinde insanda ayak, ayak parmakları ve ayak tabanında görülen kırmızı renkte ağrılı şişliklerin yeni koronavirüslerle ilgili olabileceği düşünülüyor.

Bunlar daha önce genellikle kış aylarında görülen ve tıpta “perniosis” (perniyo) adı verilen deri lezyonlarına benziyor.

Önce ayak parmağının tamamı veya bir kısmı şişiyor ve kırmızı bir renk alıyor, daha sonra morarmaya başlıyor. İyileşirken soyulma da olabiliyor.

What-are-COVID-Toes-722x406

Gündüzleri ağrı ve yanma, geceleri kaşıntıya yol açıyor, çorap giymek rahatsız edici oluyor. Yürürken de ağrı oluyor.

Genellikle bir haftada kendiliğinden düzeliyor ama 2-3 hafta da sürebiliyor.

Bu lezyonlar daha çok çocuk, genç ve genç erişkinlerde görülüyor ve sağlıklı bağışıklık sistemi cevabı olarak değerlendiriliyor.

Bu kişilerde koronavirüs testlerinin negatif çıkması, hafif bir hastalık geçirmelerine ve virüs çoğalmasının sınırlı olmasına bağlanıyor.

Bu lezyonların damar duvarı iltihabı (vaskülit) ve mikro pıhtılar sonucu geliştiği düşünülüyor.

Bazı hastalarda damar içinde yaygın pıhtılaşmalar görülmesi bu görüşü destekliyor ama bu hastalarda bugüne kadar bu tür bir ayak parmağı lezyonu da tanımlanmış değil.

Bunu bir epifenomen olarak yani bir hastalığa eşlik eden ama ona bağlı olmayan lezyon olarak değerlendirenler de var.

Tedavide aspirin ve kortizonlu kremler tavsiye ediliyor.

KOVİD hastalarının yüzde 10 kadarında ürtiker yani kurdeşen görülebileceği de bildiriliyor.

Chilblains, the painful red inflammations that are normally associated with exposure to cold air. A similar condition has been showing up in Covid-19 patients.

Gelelim neticeye

KOVİD belirtileri sadece ateş, öksürük ve nefes darlığından ibaret değil.

Her geçen gün KOVİD ile ilgili yeni belirti ve bulgular ortaya çıkıyor.

Ayaklarda görülen bu ağrılı kırımızı şişliklerin KOVİD belirtisi mi yoksa tesadüfi mi olduğunu zamanla öğreneceğiz.

Kaynaklar:

https://www.everydayhealth.com/coronavirus/what-are-covid-toes-must-know-facts-about-the-strange-coronavirus-symptom

https://www.nytimes.com/2020/05/01/health/coronavirus-covid-toe.html?smtyp=cur&smid=tw-nythealth

***

EK 1 (14.8.2020): Ateş ve vaskülit benzeri yaygın deri döküntüleriyle 81 yaşındaki kadın hastanın da burun-geniz sürüntüsünde virüs ve 6 hafta da sonra kanda virüse karşı antikorlar tespit edilmedi. Virüsün varlığı deri biyopsisi ile gösterildi. Kaynak: https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S0140-6736%2820%2931754-2

***

EK 2 (6.10.2021): Bilim insanları, yaptıkları araştırmalar sonucu bazı insanlarda neden Covid-19 hastalığıyla birlikte ayak ve hatta bazen el parmaklarında şişlik ve morluk görüldüğünü tespit etti. Bilim insanları, “Covid ayak parmağı” adı verilen sendromun, vücudun koronavirüsle savaşırken yani saldırı moduna geçtiği sırada meydana gelen bir yan etki olduğunu düşünüyor. Araştırmacılar, bağışıklık sisteminin buna neden olduğunu düşündükleri parçalarını inceledi. British Journal of Dermatology, dergisinde yayımlanan araştırma sonuçları, artık nedeni bilindiği için bu semptomun tedavisinin de kolaylaşacağını öngörüyor.

Her yaşta görülebilen bu semptom daha çok çocuklarda ve ergenlik dönemindeki gençlerde ortaya çıktı. Bazıları için tamamen acısız bir süreç oldu; bazıları kaşınma ve şişmeden şikayetçi oldu, bazıları için ise çok acı verici bir hal aldı. Kimi hastalarda su topladığı da görüldü. Örneğin İskoçya’da yaşayan 13 yaşındaki Sofia, bu yılın başında Covid-19’a yakalandığında ayak parmakları morardı ve şişti. Öyle ki, önce ayakkabı giyememeye başladı; ardından bir süre acıdan çıplak ayakla bile yürüyemedi. Yaz geldiğinde Covid ayak parmağının etkisi hâlâ geçmemişti. Hatta uzun mesafe yollar için tekerlekli sandalye kullanmak zorunda kaldı.

Bu semptomdan en fazla deri etkileniyor, bu da genelde ayak parmaklarını çevreleyen deri oluyor. Bazen parmaklara da etkisi oluyor ve morlukla birlikte kırmızılık da görülebiliyor. Bazı hastalarda daha büyük şişkinlikler, bazılarında deride sertleşme ve kabarmalar görülebiliyor. Nadiren iltihaplanma da olabiliyor. Bu etkilerin haftalarca, atta aylarca sürdüğü de oluyor. Sıklıkla da bu yan etkinin görüldüğü hastalarda ateş, öksürme, tat ve koku kaybı gibi klasik Covid yan etkileri görülmüyor.

Nasıl oluyor?

Son yapılan çalışmada alınan kan ve deri örnekleri, bağışıklık sisteminin iki bölümünün bu semptomda rol oynadığını gösteriyor. İkisi de vücudun virüsle mücadele etmek için kullandığı mekanizmalarla doğrudan bağlantılı. Bunlardan biri, Tip 1 İnterferon adı verilen bir antiviral protein; diğeri de virüse saldırırken yanlışlıkla kişinin kendi hücre ve dokularına saldıran bir tür antikor. Etkilenen bölgeye kan taşıyan küçük kan damarlarını oluşturan hücreler de bu süreçte etkili oluyor.

Araştırmacılar Covid ayak parmağı sendromunun görüldüğü 50 kişi üzerinde, 2020’nin bahar ayları boyunca ve Covid’le ilgisi olmayan şekilde ayak parmaklarında üşütmeden kaynaklı şişlik ve morluk görülen 13 kişi üzerinde incelemeler yaptı. İngiltere’den ayak hastalıkları uzmanı Dr. Ivan Bristow’a göre, tıpkı soğuktan ayakları moraran ya da dolaşım sistemi sorunlarından dolayı ayak parmaklarında görülen kişiler gibi, Covid hastalarının çoğunda da bu semptom kendiliğinden ortadan kalkıyor. Ancak az sayıda da olsa bazı hastaları kremlerle ve ilaçlarla tedavi etmek gerekiyor: “Sebebin net bir şekilde ortaya çıkması bu durumu daha iyi yönetmemize ve yeni tedaviler geliştirmemize yarayacak.”

İngiltere’deki Cilt Derneği’nden sözcü ve danışman dermatolog Dr. Veronique Bataille, Covid ayak parmağı sendromunun salgının başlarında çok sık görüldüğünü ancak Delta varyantının yayıldığı son dönemde çok daha az görüldüğünü söylüyor. Bunun nedeni birçok insanın aşılanmış olması da olabilir; daha önce aldığı diğer virüsler sebebiyle bu semptoma karşı koruma geliştirmiş olması da… Dr. Bataille, “Aşılamadan sonra bize gelen vakalar çok daha az. Covid’le bağlantılı cilt sorunları enfeksiyon kapılmasından çok sonra da ortaya çıkabiliyor” diyor.

Kaynak: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-58821230

***

Yazı için 3 yorum yapılmış:

  1. Bahriye dedi ki:

    Bu sanki Raynaud fenomenine benziyor

  2. Alişan Yıldıran, Çocuk İmmünoloji-allerji Mütehassısı dedi ki:

    Daha evvelce de belirtdiğim gibi, bu virüs inflamazomlar ile alakalı (1).
    Bu lezyonlarda da kolşisin işe yarayacakdır (2).

    (1) https://www.researchgate.net/publication/339984438_Induction_of_pro-inflammatory_cytokines_IL-1_and_IL-6_and_lung_inflammation_by_COVID-19_anti-inflammatory_strategies.
    (2) http://journals.tubitak.gov.tr/medical/issues/sag-20-50-si-1/sag-50-si-1-19-2004-168.pdf

  3. Sultan Kaya dedi ki:

    Onca ilaci verdikleri vucut bunlarin zehirlerini atmak için deri yolunu kullanir. Ayak parmaklari ic organlarla baglantilidir. Ic organlardaki toksinlerin disari atımı bu yolla olur.
    Kovid veya baska bir sebeple onca kimyasal zerk edilen vücut onlardan kurtulmak icin her yolu deneyecektir; kusma, ishal, deri döküntüsü, hapşırık, burin akıntısı.. vs. Bunlar vucudun savunma mrkanizmasinin dışarı toksin atım yollarıdır.
    Azıcık alternatif tıpla ilgilenen herkes bunu bilir.

Siz de yorumunuzu paylaşın: