HİDROKSİKLOROKİN MUAMMASI

Yazı Fontunu Büyült Yazı Fontunu Küçült Yazı Fontunu Sıfırla
kasa fişi

Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, yeni tip koronavirüs (KOVİD-19) hastalarının tedavilerinde kullanılan "hidroksiklorokin" isimli ilacın denemelerinin "güvenlik endişeleri" nedeniyle geçici olarak askıya alındığını bildirmişti (1).

[Askıda ekmek ve bu salgın sayesinde tanıştığımız askıda fatura' dan sonra "askıda araştırma" WHO' nun tarihe geçecek icatlarından olmayı hak ediyor].

Ardından Fransız hükûmetinin de hastanelerin KOVİD hastalarına sıtma ilacı hidroksiklorokin verilmesine izin veren yönetmeliği iptal ettiği haberi geldi (2).

Fransa’da doktor Didier Raoult’un Mart ayında KOVİD hastasını hidroksiklorokin ve azithoromycin kullanarak tedavi ettiğini iddia etmesi üzerine ilaç ülkede büyük tartışma konusu olmuştu.

Avrupa İlaç Kurumu da geçen ay hidroksiklorokin KOVİD hastalarını tedavi ettiğine dair bir veri bulunmadığı uyarısında bulunmuştu.

Bazı araştırmalar, bu ilacın ciddi yan etkileri olduğunu, hastalarda kalp rahatsızlıklarına neden olabileceğini ortaya koymuştu (2).

France revokes decree authorising use of hydroxychloroquine to ...

Hidroksiklorokini en çok kullanan ülkelerden biriyiz

Bizde bu ilaçla ilgili yayınlanmış bir araştırma henüz yok, dolayısıyla etkinliği ve emniyeti hakkında sağlıklı bilimsel bilgiye sahip değiliz.

Medyada yer alan haberlerden bu ilacın yaygın olarak kullanıldığını, özellikle enfeksiyonun erken safhasında verildiğini, yoğun bakım ihtiyacı ve ölüm oranlarında bariz azalma sağladığını duyduk ama ne kadar koruyucu, ne kadar tedavi edici, yan etkileri neler, hangi sıklıkta görülüyor gibi soruların cevabı ortada yok.

Bugüne kadar da bu ilaçla yapılan çalışmaların hiçbirinden de etkili ve emniyetli olduğunu destekleyen bir sonuç çıkmadı (3).

Hidroksiklorokin senelerdir kullanılan bir ilaç

Hidroksiklorokin, patent süresi dolmuş olduğu için muadilleri de olan çok ucuz bir ilaç ve senelerdir de sıtma dışında romatoid artrit ve lupus tedavisinde tüm dünyada "yaygın" olarak kullanılıyor.

Hiçbir hastama hidroksiklorokin yazmamış olmakla beraber bu ilacı kullanan çok sayıda hastam oldu ama ilacın yan etkisi ile ilgili hiçbir olaya şahit olmadığım gibi duymuşluğum da yok.

Elbette ilacın başta kardiyomiyopati ve ritm bozukluğu olmak üzere yan etkileri biliniyor.

Bunlar vak'a bildirisi olacak kadar ender ama gerçek sıklığı ve önemini en iyi romatologlar söyleyebilirler.

Hidroksiklorokinin bu ölümcül de olabilen yan etkilerinin bugünlerde çok gündemde olması, ilacın çok "yaygın" ve "yüksek dozlarda" ve tıpkı onun gibi QT mesafesini uzatıcı etkisi olan "azitromisin" isimli antibiyotikle beraber kullanılmasına bağlanabilir.

Bununla beraber kaç kişinin bu ilaçları kullandığı ve kaçında bu ciddi yan etkilerin görüldüğüne dair elimizde net bir istatistiki bilgi olmadığından kesin bir hükme varmak mümkün olmuyor.

Patenti olan ilaçlar "köpürtülmek" isteniyor olabilir mi?

Bu salgın sırasında denenen onlarca ilaç oldu, en büyük rağbeti patenti olan "antiviral" ilaçlar gördü.

Bunlar içinde ise "remdesivir" ilk sırada geliyor. 

Çin' de bu ilacın etkili olmadığını ortaya koyan araştırma WHO sayfalarında da yer aldı ama teşkilat kısa süre sonra bunu geri çekti (ilaç şirketinin baskısı kuvvetle muhtemeldir).

Böyle bir salgın döneminde randomize kontrollü çalışma yapıl(a)mamasının haklı tarafları olmakla beraber bu eksiklik sonuçların güvenirliğini zayıflatıyor, ilaçlar hakkında kesin bir hükme varmak mümkün olmuyor.

Patenti olmayan ilaçlara gereken değer verilmediğine, yeni ilaçların "parlatılmaya" çalışıldığından da şüphe etmiyorum. 

Hidroksiklorokin sanıldığı kadar etkili de olmayabilir, bilemiyorum.

Geniş kapsamlı randomize kontrollü bir çalışma olmadan tüm iddialar havada kalacaktır.

Hidroksiklorokin hakkında Mine Kırıkkanat' ın "Korona ile ‘Klorokin’in savaşı" başlıklı yazısını okumanızı tavsiye ederim (4).

Gelelim neticeye

BİR: Randomize kontrollü çalışmalar olmadan, hidroksiklorokinin etkinliği ve emniyeti hakkında kesin bir kanaate varmak mümkün değildir. 

İKİ: İlaç şirketlerinin aşırı para hırsı yüzünden tüm dünyada tıbba güven ciddi biçimde sarsıldı ve bu sebeple de hangi dergide yayınlanırsa yayınlansın kim yaparsa yapsın tüm araştırmalara ihtiyatla yaklaşmayı da şart görüyorum.

ÜÇ: Bu ilaç senelerdir sıtma, romatoit artrit, lupus gibi hastalıklarda kullanıyor olmasına rağmen yan etkilerinin bu kadar gündeme gelmemiş olması çok düşündürücü.

WHO' nun sıtma için yaygın kullanılan ve teşkilatın temel ilaçlar listesinde yer alan hidroksiklorokinin emniyetli olmadığına dair bir ikazına rastlamadım. Ben mi göremedim yoksa Afrika' lıların canı o kadar da önemli değil mi?

DÖRT: Hidroksiklorokinin etkinliği abartılıyor yan etkileri görmezden geliniyor olabilir mi?

Evet, olabilir. Mesela, bu ilacın verildiği hastalar belki hiçbir tedavi olmadan da düzelebilecek hastalardır, kontrol grubu olmadan bilemeyiz.

BEŞ: Adam gibi çalışmalar yapılması kaydıyla, bu ilaçla ilgili çalışmaların durdurulma kararlarını doğru bulmuyorum.

ALTI: KOVİD tedavisi ile ilgili yüzlerce yayın varken bizden tek bir araştırmanın bile yayınlanmamış olmasını anlayamıyorum.

YEDİ: Tıp dünyası şapkasını önüne koyup neden bu kadar "güvenilmez" olduğunu iyice düşünmeli ve endüstri ile münasebetlerini gözden geçirmelidir.

Kaynaklar:

1.https://www.aa.com.tr/tr/koronavirus/dso-kovid-19-hastalarinda-denenen-hidroksiklorokin-adli-ilacin-kullanimini-askiya-aldi/1853342

2.https://www.bbc.com/turkce/topics/cnq68n6wgzdt

3.https://ahmetrasimkucukusta.com/2020/04/22/yazilar/tip-yazilari/corona-virus/sitma-ilaci-koronavirus-tedavisinde-etkili-bulunmadi/

4.https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/mine-g-kirikkanat/korona-ile-klorokinin-savasi-1730043

Yazı için 2 yorum yapılmış:

  1. Raif dedi ki:

    Sıtma ilacının etkili olduğu ispatlansa bile bunu ucuza vermezler. Allem ederler kallem ederler kuyruğuna bir şey takarlar yeni bir ilaç gibi yüksek fiyattan pazarlarlar.

  2. Aydın Erol dedi ki:

    Mevsimsel gripten her yil 500bin kisi ölüyor zaten. .istenilen korkuya ve sayiya ulaşıldı ilac çok yakinda

Siz de yorumunuzu paylaşın: