Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Ben de doktor-endüstri münasebetleri için tıpkı Arnold Relman gibi düşünüyorum. 

Doktorlar ve şirketler arasındaki menfaat münasebetleri sıfırlanmadan insanların yararına sağlık hizmeti vermek imkânsız değilse de çok ama çok zor!

Arnold Relman’ın 1980’de New England Journal of Medicine’de yayımlanan “The New Medical-Industrial Complex” makalesini hatırlatmak istiyorum.

1980’de “yeni tıbbi-endüstriyel kompleks” kavramını ortaya attı: Kâr amaçlı hastaneler, laboratuvarlar, bakım evleri ve sağlık hizmeti şirketlerinin hızla büyüdüğünü ve sağlık hizmetini bir işe dönüştürdüğünü söyledi.

Bu yapının aşırı kullanım, hizmetlerin parçalanması, teknolojiye aşırı vurgu ve “kârlı hastaları seçme” gibi sorunlara yol açtığına, ayrıca ulusal sağlık politikası üzerinde gereksiz etki yaratabileceğine dikkat çekti.

Doktorların hastalarının çıkarını korumak için finansal çıkar çatışmasından uzak durması gerektiğini savundu; “doktorlar, hastalarının satın alma temsilcisi gibi hareket etmelidir” dedi.

İlaç şirketlerinin araştırmaları finanse ettiğini, tıp eğitimini desteklediğini ve kılavuz yazan uzmanları fonladığını belirterek akademik tıp merkezlerinin endüstrinin “ücretli temsilcisi” haline geldiğini eleştirdi.

Sürekli tıp eğitiminin ilaç şirketleri tarafından finanse edilmesinin doktorları pazarlama baskısına maruz bıraktığını ve eğitimin ticari etkiden arındırılması gerektiğini savundu.

NEJM editörü olarak yazarlardan çıkar çatışması beyanı zorunluluğu getiren ilklerden biri oldu; tıp mesleğinin kâr odaklı olmaması, doktorların maaşlı çalışması ve gereksiz hizmeti ödüllendirmeyen bir ödeme sistemi gerektiğini düşündü.

Yıllar sonra sorunun 1980’de öngördüğünden daha da kötüleştiğini söyledi.

Arnold Relman kimdir?

1977’den 1991’e kadar NEJM’ in genel yayın yönetmenliğini yapmış olan Arnold (“Bud”) Relman, 17 Haziran’da, ilerlemiş malign melanomun yol açtığı komplikasyonlar sonucunda hayatını kaybetti. New England Journal of Medicine’daki görevini kabul etmeden önce Bud, nefroloji alanında tanınmış bir klinisyen ve araştırmacıydı.

Boston Şehir Hastanesi’nde tıp profesörü ve Boston Üniversitesi Tıp Hizmetleri direktörü olarak görev yapmış, daha sonra Pennsylvania Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Tıp Bölümü başkanı olmuştur.

Akademik tıp dünyasındaki diğer pek çok önemli görevinin yanı sıra, 1962’den 1967’ye kadar Journal of Clinical Investigation dergisinin editörlüğünü üstlenmiş ve Ulusal Bilimler Akademisi bünyesindeki Tıp Enstitüsü’nün (Institute of Medicine) bir üyesi olmuştur.

Kaynak: https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJM198010233031703

Siz de yorumunuzu paylaşın: