Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Kara mürver, yüzyıllardır halk hekimliğinde grip, soğuk algınlığı ve sinüziti tedavi etmek için kullanılmıştır ve influenza ile herpes simpleks virüsüne karşı antiviral aktivite gösterdiği bildirilmiştir.

Bu çalışmada, influenza A ve B enfeksiyonlarının tedavisinde kara mürver şurubunun etkinliği ve güvenliği araştırıldı (1).

1999-2000 grip sezonunda Norveç’te yürütülen bu randomize, çift kör, plasebo kontrollü çalışmaya, 48 saat veya daha kısa süredir grip benzeri semptomlar yaşayan, 18-54 yaş arası 60 hasta dâhil edildi.

Hastalara 5 gün boyunca günde dört kez 15 ml kara mürver veya plasebo şurubu verildi ve semptomları görsel analog skala kullanarak kaydedildi.

Kara mürver ekstraktı alan hastalarda semptomlar plaseboya kıyasla ortalama 4 gün daha erken düzeldi ve kurtarma ilacı (parasetamol, Otrivin…) kullanımı anlamlı derecede daha azdı.

Grip ilacı Tamiflu ise semptom süresini yalnızca 16,8 saat kısalttı.

Bir başka çalışma

Avustralya’dan yurt dışına seyahat eden 312 ekonomi sınıfı yolcuyu kapsayan randomize, çift kör, plasebo kontrollü klinik çalışmada, standartlaştırılmış membran filtreli mürver ekstraktının fiziksel (özellikle solunum) ve mental sağlık üzerinde yararlı etkileri olup olmadığı incelendi (2).

Katılımcılar seyahatten hemen önce ve seyahatten 4 gün sonra üst solunum yolu semptomları (WURSS-21) ve hayat kalitesi (SF-12) ile ilgili sorular bulunan üç anket doldurdu.

Soğuk algınlığı ataklarının çoğu plasebo grubunda meydana geldi (17’ye karşı 12), ancak fark anlamlı bulunmadı.

Plasebo grubu katılımcılarının soğuk algınlığı atağı günleri anlamlı derecede daha uzun sürdü (117’ye karşı 57) ve bu günler boyunca ortalama semptom skoru da anlamlı derecede daha yüksek bulundu.

Küçük bir meta-analiz de var

Toplam 180 katılımcı olan 4 çalışmanın verilerinin birleştirildiği bir meta-analiz var (3).

Bunların 89’u kara mürver, 91’i kontrol/plasebo grubunda idi.

▪ Kara mürver takviyesi, üst solunum yolu semptomlarını önemli ölçüde azalttı.

▪ Grip semptomları üzerinde soğuk algınlığına göre daha güçlü bir etki görüldü.

 ▪ Grip aşısı olmak, mürverin etkisini anlamlı şekilde değiştirmedi.

▪ Bu sonuçlar, kara mürverin viral enfeksiyonlara bağlı üst solunum yolu semptomlarında antibiyotiklerin gereksiz kullanımına ve rutin soğuk algınlığı/grip vakalarında reçeteli ilaçlara potansiyel bir alternatif olarak değerlendirildi.

Kara mürver nedir?

Kara Mürver (Sambucus nigra, İngilizce elderberry) kara mürver ağacının meyvesidir. Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’da yetişen, koyu mor-siyah renkli küçük meyveleridir.

Temel özellikleri:

▪ Bitki: Sambucus cinsine ait çalı veya küçük ağaçtır. En yaygın kullanılan türü Sambucus nigra’dır.

▪ Muhtevası: Antosiyaninler, flavonoidler, C vitamini ve diğer antioksidanlar açısından zengindir.

▪ Geleneksel kullanım: Yüzyıllardır soğuk algınlığı, grip ve üst solunum yolu enfeksiyonlarında genellikle şurup, çay, ekstrakt veya reçel şeklinde kullanılır.

Önemli notlar:

▶ Ham meyve yenmez: Çiğ veya az pişmiş kara mürverde, siyanür bileşikleri bulunduğu için zehirli olabilir. Mutlaka pişirilerek veya işlenmiş ürünler (şurup, ekstrakt) tercih edilmelidir.

▶ Yan etkiler: Genellikle iyi tolere edilir, ancak bazı kişilerde mide bulantısı veya alerjik reaksiyon görülebilir.

Gelelim neticeye.

Kara mürver ekstraktı, grip için etkili, güvenli ve maliyet etkin bir tedavi seçeneği olmakla beraber doktorlar arasında hak ettiği alâkayı görmüyor.

Ne yazık ki kara mürverle yapılan büyük ölçekli çalışmalar veya meta-analizler de yok.

İlaçlar dururken böyle antioksidan muhtevası yüksek, tabii bir yiyeceğin onların yerini alması tabii ki ilaç şirketlerinin işine gelmez.

Kara mürverin tek kusuru onu destekleyen, doktorları bedava kongrelere götüren bir sponsorunun olmaması.

Kaynaklar:

1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15080016/

Makale: Randomized study of the efficacy and safety of oral elderberry extract in the treatment of influenza A and B virus infections

2. https://doi.org/10.3390/nu8040182

Makale: Elderberry Supplementation Reduces Cold Duration and Symptoms in Air-Travellers: A Randomized, Double-Blind Placebo-Controlled Clinical Trial

. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2018.12.004

Makale: Black elderberry (Sambucus nigra) supplementation effectively treats upper respiratory symptoms: A meta-analysis of randomized, controlled clinical trials

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: