Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Akciğer nodülü, akciğerdeki genellikle 3 cm’den küçük, yuvarlak veya oval bir lezyondur.

Çoğu zaman başka bir sebeple çekilen akciğer filmi veya tomografide tesadüfen çıkar.

Çoğu nodül iyi huyludur (eski enfeksiyon izi, skar, iyi huylu tümör), daha azında kanser veya enfeksiyon olabilir.

Boyut, şekil, büyüme hızı ve risk faktörleri (sigara, yaş) takip veya ileri tetkik kararını belirler.

💠 NEJM’ de Akciğer Nodülleri hakkındaki makalenin özeti:

Akciğerde tesadüfen veya tarama BT ’sinde çıkan nodüle kanser demeden önce ne zaman izle, ne zaman PET/biyopsi, ne zaman ameliyat kararını riskine göre vermek.

▶ Nodül nedir, nasıl sınıflanır?

Akciğer içinde, genellikle ≤30 mm yuvarlak lezyon.

▪ Solid: tamamen dolu, opak.

▪ Subsolid: buzlu cam gibi, yarı saydam.

     ▪ Saf buzlu cam (pure ground-glass)

     ▪ Kısmen solid (part-solid: buzlu cam + içindeki katı parça)

Yönetim bu tipe göre değişir. Solid daha hızlı karar ister; subsolid daha yavaş büyür ama kanser olasılığı, özellikle solid parça çıkınca, yükselebilir.

▶ En önemli ilk iş: eski filmle karşılaştırmak Yeni BT’ yi eski BT/grafi ile yan yana koymak şarttır.

▪ Büyümüş mü?

▪ Şekli değişmiş mi?

▪ İçinde katı parça oluşmuş mu?

Büyüme ve şekil değişimi, boyuttan daha kritik olabilir.

▶ “Bu iyi huylu, taburcu” kuralı

▪ Solid nodül: 2 yıl boyutu değişmeden durduysa benin kabul edilir, takip kesilir.

▪ Hacim ölçümü (volumetri) ile doğrulandıysa 1 yıl da yeterli olabilir.

▪ Subsolid nodül: daha yavaş büyür. Benin demek için en az 4 yıl istikrar gerekir.

Yani “2 yıldır aynı, bitti” cümlesi solid için geçerli; buzlu cam için erken.

▶ Karar tek boyuta bakılarak verilmez; kanser ihtimali hesaplanır

Klinik modeller kullanılır:

▪ Brock: tarama nodülü veya subsolid nodül

▪ Mayo / Herder: tesadüfen bulunan solid nodül

Kabaca eşikler:

PET-BT her nodüle çekilmez. Eşik: çap ≥8 mm veya hacim ≥300 mm³. Bunun altındaki nodülde PET genellikle yararsızdır.

▶ Subsolid nodüllerin çoğu kaybolur; acele etme

Subsolid nodüllerin %60’ına yakını izlemde kaybolabilir (enfeksiyon, inflamasyon). Bu yüzden hemen biyopsi/ameliyat yok.

Önce 3–6 ay sonra BT tekrarla: hâlâ duruyor mu? Duruyorsa:

▪ Saf buzlu cam: yıllık (stabilse 2 yıl sonra 2 yılda bir) izlem, en az 4 yıl

▪ Küçük, stabil part-solid (<8 mm solid parça): yavaş seyir beklenir, izlem

▪ Solid parça büyüyorsa veya yeni solid parça çıkıyorsa: kanser ihtimali ciddi artar → kesin yönetim düşünülür

Makaledeki örnek: 19 mm saf buzlu cam, 12 ay sonra 21 mm olup içine solid parça girmiş. Bu durumda invaziv adenokarsinom ihtimali çok yüksek kabul edilir.

▶ Biyopsi: iki yol, benzer isabet, çok farklı komplikasyon

İki ana yöntem:

▪ Transtorasik iğne biyopsisi (göğüs duvarından, BT eşliğinde)

▪ Navigasyonu bronkoskopi (nefes borusundan, harita/navigasyon ile)

VERITAS çalışmasına göre tanı başarısı yakın:

▪ Transtorasik: %74

▪ Navigasyonlu bronkoskopi: %79

Ama akciğer sönmesi (pnömotoraks):

▪ Transtorasik: %28

▪ Navigasyonlu bronkoskopi: %3

Yani bronkoskopi, benzer tanı gücüyle belirgin daha az delinme riski taşır. Yüksek şüpheli nodülde, evreleme/cerrahi planı netse, biyopsisiz doğrudan ameliyat da seçenek olabilir.

▶ Sayılar korkuyu tersine çevirir

▪ Saptanan nodüllerin yalnızca %3–4’ü kanserdir.

▪ Buna karşın hastaların yaklaşık %50’si süreçte ciddi kaygı/stress yaşar.

Yani asıl klinik denge: kanseri geç kalmadan yakalamak ve iyi huylu nodüle gereksiz iğne, PET, ameliyat yapmamak.

Gelelim neticeye

Akciğer nodülünde acil “kanser” demek yok.

Önce tipini ayır, eski filmi karşılaştır, riski hesapla.

Çoğu izlenir; acele biyopsi özellikle kaybolabilecek subsolid nodüllerde zarar verebilir.

Bu özet eğitim amaçlıdır; kişisel karar BT görüntüsü ve hekim değerlendirmesi olmadan verilemez.

Kaynak: https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMcp2515063

Makale: Pulmonary Nodules

Siz de yorumunuzu paylaşın: