Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

“Balık yağı beyninizi korur.”

Yıllardır duyduğunuz bu cümle, yeni bir çalışma ile sarsıldı.

Çalışma, omega-3 takviyesinin, klasik Alzheimer hastalığı protein patolojilerinden ziyade sinaptik fonksiyon üzerindeki olumsuz etkiler yoluyla, yaşlı yetişkinlerde bilişsel gerilemeyi hızlandırabileceğini gösteriyor.

ADNI (Alzheimer’s Disease Neuroimaging Initiative) kohortundan alınan verilerle 819 yaşlı birey ortalama 5 yıl boyunca takip edildi.

Katılımcılar genellikle balık yağı takviyesi kullanıyordu ve kohort yaşlılardan (≥55) oluşuyordu.

Omega-3 takviyesi kullanan grupta bilişsel düşüş anlamlı derecede daha hızlı gözlendi:

▪ MMSE skoru: yılda −0.266 puan daha hızlı düştü.

▪ ADAS-Cog13 skoru: yılda +0.823 puan daha hızlı arttı.

▪ CDR-SB skoru: yılda +0.205 puan daha hızlı arttı.

Bu fark, Alzheimer hastalığının tipik yıllık ilerlemesinin yaklaşık %7.8–%15’ine denk geliyor.

Şaşırtıcı bulgu: Hızlanan bilişsel düşüş, amiloid birikimi, tau patolojisi veya gri madde atrofiyle açıklanamıyor.

Tek aracılık eden mekanizma: Alzheimer Hastalığına duyarlı beyin bölgelerinde glikoz metabolizması azalması (FDG-PET hipometabolizması).

Bu yol, MMSE düşüşünün %30.8’ini, ADAS-Cog13 artışının %40.8’ini ve CDR-SB artışının %19’unu açıklıyor.

Yazarlar, DHA’ nın mitokondriyal lipid peroksidasyonuna yatkınlığının (oksidatif stres → enerji açığı) olası mekanizma olabileceğini tartışıyor.

Çalışma gözlemsel (kohort) niteliğinde; randomize kontrollü çalışma değil; bir sebep-sonuç münasebetinden bahsedilemez.

🩺 Ne yapmalı?

1️⃣ Sebepsiz otomatik takviyeden vazgeçin

2️⃣ Önce diyete bakın (haftada 2 porsiyon yağlı balık)

3️⃣ Bazal omega-3 düzeyi ölçtürmeyi düşünün

4️⃣ Kullanıyorsanız ürün kalitesine dikkat

5️⃣ Yüksek doz ve uzun süreli kullanımı hekiminizle yeniden değerlendirin

Gelelim neticeye

Makale “Omega-3 herkes için zararlıdır” denmiyor. Otomatik takviye yerine önce diyete (yağlı balık tüketimi) odaklanmayı, kan omega-3 seviyesini ölçtürmeyi ve uzun süreli/yüksek doz kullanımı hekim kontrolünde yapılmasını tavsiye ediyor.

Kaynak: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2274580726000932?via%3Dihub

Makale: The association between omega-3 supplementation and cognitive decline in older adults

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: