İntihar teşebbüsünde bulunanlarda D vitamini seviyesinin düşük olduğu tespit edildi ama bunun sebep mi yoksa sonuç mu olduğu net değil. Depresyonun kendisi güneşten uzaklaşmaya ve dolayısıyla D vitamini düşüklüğüne yol açabileceği gibi, düşük D vitamini de beyin fonksiyonlarını etkileyerek ruh hâlini bozabilir.

Uzun süre dışarıda gün ışığına maruz kalmak, kemik mineral yoğunluğunu artırıyor, osteoporoz riskini azaltıyor. Bu koruyucu etki, yüksek genetik risk taşıyan kişilerde bile devam ediyor. Güneş ışınları D vitamini sentezi yanında kırmızı ve kızılötesi ışınlarla da kemiklere destek oluyor. Yürümenin de faydaları var.

İç mekân bitkileri, binaların iç ortamını önemli ölçüde iyileştirerek daha sağlıklı ve konforlu ortamlar oluşturuyor. Özellikle modern, sıkı yalıtımlı binalarda biriken kirleticiler, iyi havalandırma + bitkiler + hava temizleyicilerle kontrol altına alınabiliyor. En uygun olanlar paşa kılıcı, aleo vera, kurdele çiçeği, kauçuk, barış zambağı… gibi bitkilerdir.

Hiç evlenmemiş erkeklerde genel kanser ensidansı, evlenmiş erkeklere göre %68, hiç evlenmemiş kadınlarda %83 daha yüksek bulundu. Erkeklerde anal (makat) kanser riski yaklaşık 5 kat, kadınlarda rahim ağzı kanseri riski 3 kat daha yüksek çıktıİki veya daha fazla evlilik yapanlar hakkında bir veri yok. İkinci baharlarında daha mutlu olanların kanser risklerinin azalıp azalmadığı belli değil.

Haftada en az bir kez evde yemek pişirenlerde, bunama riski erkeklerde %23, kadınlarda %27 daha düşük bulundu. Koruyucu etki, yemek pişirme becerisi düşük olanlarda daha fazlaydı. Bitki sulamak, çekmece düzenlemek, evde dolaşmak, gibi amaçsız ve düşük yoğunluklu, keyifli hafif aktivitelerin de pek çok faydası var.

Enlicitide isimli yeni ilacın kötü kolesterolü 6 ayda %60 azalttığı ve bu etkinin 1 sene sürdüğü gösterildi. Bu düşüşün kalp krizi, felç ve ölümleri önleyip önlemediği belli değil. Şimdi kolesteroldeki bu düşüşün ne kadar etkili olduğunu, yan etkilerinin neler olduğunu ortaya koyacak çalışmalar başlayacak ama…

Kalp krizi, felç veya damar tıkanıklığı dendiğinde akla gelen ilk ve çoğu zaman da tek sebep “kötü kolesterol” (LDL-kolesterol) oluyor. Oysa kolesterol tablodaki onlarca etkenden sadece bir tanesi ve asıl mühim olan da damar sertliğinin altında yatan ana olay enflamasyon yani kronik iltihaptır.

Bangladeş’ te 100′ den fazla çocuğun kızamıktan ölmesi Batı Medyasında manşetlerde. Bu ölümlerin hepsinin kızamıktan olduğu kesin de de değil. 100 ani ölüm trajik elbette ama yılda 105 bin ölümün içinde %0.1’lik bir parça. Bu ülkede senede 100 binden fazla çocuk ölüyor ve bunlar tek satır bile haber olmuyor. Neden?

Güneşlenmek sağlıklı olmanın temel unsurlarından biridir ve bu sayede D vitamini sentezi yanında pek çok faydalar sağlarız. Bunlardan biri de güneşlenmenin deride β-endorfin sentezini teşvik etmesi, endorfinin beyinde ödül ve bağımlılık yolaklarını tetiklemesidir. İnsanlar bu sayede güneşlenme bağımlısı olurlar.

Orman yürüyüşü sonrası NK (tabii öldürücü) hücre aktivitesi yaklaşık %50 artıyor, NK hücre sayısı ve anti-kanser proteinler (perforin, granulysin, granzyme A/B) yükseliyor ve bu etki en az 7 gün sürüyor. Güneşlenmeyip de D vitamini takviyesi alarak sağlıklarını koruduğunu zannedenler, bu yazımı görüp O yani orman vitamini aramaya kalkarlarsa hiç şaşırmam.