HABERİNİZ OLSUN
ETİBBA DİYOR Kİ
DERDİME BİR ÇARE
TABİBAN-I CİHAN İÇÜN
BENİM ŞARKILARIM
AMERİKA’ YI TERÖR DEĞİL SAĞLIK SİSTEMİ BATIRACAK
Dikkat: Yazının sonunda ek var!
***
Amerika dünyanın tıpta ve tıp teknolojisinde en ileri ülkesidir, bunda hiçbir tartışma yok.
Gel gelelim sıra sağlık hizmetlerinden Amerikan vatandaşlarının ne ölçüde faydalandığına geldiğinde durum tamamen değişir.
Amerika’ da parası olmayanın bu müthiş hizmetlerden faydalanması imkânsız olduğu gibi, parası olan da kelimenin tam manasıyla parası ile rezil olur.
Bizim etıbba ise dilinden Amerika’ yı düşürmez.
Amerika şu ameliyatları yapıyor, şu tetkikler yapılıyor, şu ilaçlar içiliyor, şu aşılar vuruluyor… diye anlata anlata bitiremez.
Sağlık trilyon dolarlık muazzam bir endüstri
Amerika’ da sağlık sistemi, insan sağlığı veya bilime değil tamamen paraya odaklanmıştır.
Daha önce doktor olan ve şimdi gazetecilik yapan Dr. Elisabeth Rosenthal ülkesinin sağlık sistemindeki problemleri gözler önüne seren “An American Sickness” isimli bir kitap kaleme aldı.
Kitaba göre, bu sistemde herhangi bir hastalığı ortadan kaldıracak bir ilaç veya aşı bulunması söz konusu değildir.
Hedef tüm hastaların ömür boyu kullanacakları ilaç ve aşılardır.
Şu andekdot sistemin mantığını gayet güzel özetliyor:
Bugünkü sistem çocuk felcini ortadan kaldıracak bir aşıya katiyen müsaade etmezdi. Bize yedi renkte iPhone uygulamaları olan çelik ciğerler sunulurdu.
Gelelim neticeye
BİR: Amerikan tıbbını tabii ki takip edelim ama onların pazarlama oyunlarına da gelmeyelim.
İKİ: Bilerek veya bilinçsiz olarak Amerikan tıbbını bize dayatmayanlara kalkışanlara “kendinize gelin” diyorum.
ÜÇ: Amerika’ yı terör değil sağlık sistemi batıracak. Demişti dersiniz.
Kaynak: https://www.amazon.com/American-Sickness-Healthcare-Became-Business/dp/1594206759
***
NOT (26.11.2019): Olacağı budur: USA’ da beklenen hayat süresi 3 senedir (2015-2016-2017) düşüyor ve bu düşüşün 2018-19′ da devam etmesi muhtemel görünüyor.
Kaynak: https://twitter.com/EricTopol/status/1199360210189504513?s=20
***
EK 1 (22.5.2026): BMJ: “Sağlık sistemlerini kurtarmanın yolu hastane inşa etmek değil, birinci basamağı (aile hekimliği/koruyucu sağlık) gerçekten çalışır hale getirmek.”
Çünkü dünya genelinde:
▪ İnsanlar doğrudan hastaneye gidiyor
▪ Aile hekimi sistemi zayıf kalıyor
▪ Kronik hastalıklar (şeker, tansiyon) geç yakalanıyor
▪Hastaneler gereksiz yük altında eziliyor
BMJ’nin eleştirisi şu:
👉 “Herkes ileri teknoloji hastane yapıyor ama sistemin temeli çökmüş durumda.”
🇨🇳 Çin kısmı neden örnek?
Çin şunu deniyor:
▪ Dev hastaneleri rahatlatmak
▪Hastayı önce mahalle/klinik düzeyinde çözmek
▪ Uzun vadeli takip sistemi kurmak
Ama BMJ şunu da ima ediyor:
👉 “Bu kâğıt üstünde kolay, pratikte çok zor.”
Çünkü:
▪ İnsanlar doğrudan hastaneye gitmeyi “daha iyi bakım” sanıyor
▪ Aile hekimine güven düşük olabiliyor
▪Teşvik sistemi yanlışsa herkes hastaneye yığılır
📌“Sağlık sisteminin asıl problemi teknoloji eksikliği değil, organizasyon hatası.”
💣 Kısa ve net yorum
💠Hastane sayısını artırmak = çözüm değil
💠Asıl mesele = güçlü bir birinci basamak sistemi kurmak
💠Çin modeli = umut verici ama garanti değil
Kaynak: https://x.com/drahmetrasim/status/2057540021805060300?s=20
***
Sadece Amerika değil diğer Avrupa ülkeleri de aynı yoldalar. Eh tabii ki biz de.
Ne olacak Türkiye de küçük Amerika. Biz de sağlıktan batacağız.
İbret alalım
SAĞLIK EN BÜYÜK SEKTÖR
Amerika Birleşik Devletleri, 2014 yılında ilaç için 374 milyar dolar. 23 milyar dolarlık kişisel ilaç harcamasıyla 397 milyar dolara ulaşıyor. ABD’de 2014 yılı reçete sayısı 4,3 milyar adede ulaşmış. ABD İlaç harcaması Çin, İngiltere, Fransa, Rusya ve Almanya’nın yıllık askeri harcaması toplamından daha fazla.
1,5 milyar nüfusu olan Çin ilaç için 60 milyar dolar, bir o kadar nüfusu olan Hindistan ise sadece 16 milyar dolar harcıyor.
2014’de bütçe sağlık harcaması ise 750 milyar dolar. Amerikan halkı sağlığa yılda 2,5 trilyon dolar harcıyor.
ABD’de 45 yaşına kadar ortalama yıllık sağlık harcaması 4500 dolarken 65 yaş üzerinde bu rakam 10 bin doların üzerine çıkıyor. Yaşamın son yılında ise 20 kat artıyor.
Amerikan sağlık sistemindeki idari işlem ve evrak maliyeti bile 190 milyar doları aşıyor.
Dünyanın her yerinde üssü, savaş filoları ve askeri bulunan, ABD’nin askeri harcamaları bile 700 milyar dolarken, sağlık harcamaları askeri harcamalardan daha yüksek.
Amerika’nın kedi köpek maması harcaması ise, yılda 42 milyar dolar.
KAYNAKLAR
http://www.gidahareketi.org/Soyan-Ve-Soyulan-Amerika–827-yazisi.aspx
http://www.sdplatform.com/Dergi/544/Prof-Dr-Erdal-Akalin-Gelecegin-hekimi-takim-oyuncusu-lider-ve-karar-alici-olmali.aspx
Başımıza ne geliyorsa küçük amerika olmaya çalıştığımızdandır.