Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Dikkat: Yazının sonunda ek var!

***

Yeni bir analizde kırmızı et yemeyenlerde depresyon, anksiyete ve/veya kendine zarar verme davranışlarının daha çok görüldüğü ortaya çıktı (1).

Daha önce de diyetlerine kreatin eklenen farelerin nöro-dejeneratif hastalıklardan korundukları ve hayatlarının uzadığı gösterilmişti (2).

Bu, kreatinin biyoenerjetik, anti-apoptotik, anti-eksitotoksik ve anti-oksidan hususiyetlerine atfediliyor.

Vejetaryenlerde depresyon, parestezi, periferik nöropati, psikoz gibi psikiyatrik ve nörolojik hastalıkların daha fazla olduğu sonucuna ulaşılan çalışmalar da var (3).

Vitamin B12 sadece et, yumurta, süt ve sütü ürünleri gibi hayvani besinde bulunuyor, vejetaryenler ve bilhassa da veganlarda ciddi B12 eksikliği kaçınılmaz oluyor.

Vitamin B12’ nin hücre bölünmesi sırasında DNA sentezinde önemli rol var. Dopamin ve serotonin yapımı için de gereklidir. Sinir kılıflarının (myelin) sentezinde ko-enzim etkisi gösterir. B12 eksikliğinde megaloblastik anemi de meydana gelir.

Akdeniz Diyetinin bir parçası olarak günde bir porsiyon (65 gram) işlenmemiş kırmızı et yemenin MS riskini azaltması ette bulunan demir, çinko, selenyum, potasyum, vitamin D, B vitaminleri gibi nörolojik fonksiyonlar için çok önemli olan besin ögeleri ile ilişkilendiriliyor (4).

Gelelim neticeye

Kırmızı etin başta kalp-damar hastalıkları ve kanserler olmak üzere birçok hastalık riskini artırdığını gösteren çalışmalar var ama bunların hepsinin sosis, salam, jambon gibi “işlenmiş kırmızı et” yiyenlerde yapılmış olduğunu hatırlatırım.

İşlenmiş kırmızı et et değildir, kimya fabrikasıdır.

Meralarda beslenen, suni yem yedirilmeyen, çeşitli sebeplerle kimyasal maddeler eklenmeyen özellikle de koyun, kuzu, oğlak gibi küçük baş hayvanların eti adam gibi beslenmenin olmazsa olmaz unsurlarındandır.

Kaynaklar:

1.https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/10408398.2020.1741505

2.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S019745800700111X

3.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5946370/

4.https://academic.oup.com/jn/advance-article-abstract/doi/10.1093/jn/nxz089/5498796?redirectedFrom=fulltext

***

EK 1 (21.07.2020): Neden kırmızı et yemek sağlığınız…. ve dünyamız için iyi bir şeydir. Kaynak: https://www.telegraph.co.uk/health-fitness/body/eating-meat-good-health-planet/

***

EK 2 (31.12.2022): 14.216 Brezilya’ lı erişkin üzerinde yapılan araştırmada, depresif dönemlerin et yemeyenlerde et yiyenlere göre sosyo-ekonomik faktörler ve hayat tarzından bağımsız olarak yaklaşık iki kat daha fazla olduğu tespit edildi. 

Kaynak: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0165032722010643

Makale: Association between meatless diet and depressive episodes: A cross-sectional analysis of baseline data from the longitudinal study of adult health (ELSA-Brasil)

***

EK  3 (20.8.2023): Hayvani gıdalardaki (et, balık, yumurta, süt, yoğurt…) proteinin vücuda faydası bitkisel gıdalardakinden (sebze, bakliyat, kuruyemiş…) çok daha fazla.

Kaynaklar:

https://scitechdaily.com/animal-vs-plant-protein-new-research-suggests-that-these-protein-sources-are-not-nutritionally-equivalent/?expand_article=1

https://www.mdpi.com/2072-6643/15/13/2870

Makale: Effects of Consuming Ounce-Equivalent Portions of Animal- vs. Plant-Based Protein Foods, as Defined by the Dietary Guidelines for Americans on Essential Amino Acids Bioavailability in Young and Older Adults: Two Cross-Over Randomized Controlled Trials

***

EK 4 (2.9.2026): Kreatin, kas performansını desteklemek yanında vücudun kansere karşı savunmasını koordine eden temel bağışıklık hücrelerine de enerji sağlayabilir.

Çalışmada, bağışıklık hücreleri kreatini alamadığında hayatta kalmaları düştü, aktivasyonları zayıfladı ve anormal hücrelere saldıran T hücrelerini uyarma yetileri azaldı.

Kreatin, bağışıklık hücrelerinin vücudun başlıca hücresel enerji kaynağı olan ATP düzeylerini daha yüksek tutmasına yardımcı oldu; böylece hücreler daha uzun süre aktif kalıp daha etkili iletişim kurabildi.

Yeterli kreatin alımı, besin değeri yüksek gıdalar, sağlıklı karbonhidratlar ve mitokondri işlevini güçlendiren sağlıklı hayat tarzıyla, bağışıklık için daha sağlam temel oluşturmaya yardımcı olabilir.

Kaynak: https://newsroom.ucla.edu/releases/creatine-may-supercharge-immune-cells-key-to-fighting-cancer

Makale: Creatine may supercharge immune cells that are key to fighting cancer

***

Yazı için 4 yorum yapılmış:

1. Gülseren dedi ki:

   22 Nisan 2020, 09:46

   Etin ne kadar pahalı olduğundan haberiniz var mı acaba

2. Muhlis dedi ki:

   22 Nisan 2020, 09:51

   Alabilsek yiyceğiz efendim

3. Sebuh dedi ki:

   22 Nisan 2020, 12:01

   Hocam sizin bu mantığa göre sadece ot yiyen ineklerin depresyondan çıkamaması gerekmez mi

4. Abdurrahman dedi ki:

   27 Nisan 2020, 23:55

   Et yemeyenlerin aklına bir taraftan şaşarken bir taraftan da memnun oluyorum. Onlar sayesinde et tüketimi biraz azalmış dolayısıyla fiyatı biraz da olsa düşmüş oluyor. Onlar et yemedikçe bu gerçeği göremezler.

Siz de yorumunuzu paylaşın: