Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

💥 Açık havada güneş altında yemek kan şekerini dengeleyebilir https://www.youtube.com/watch?v=VLSpHpV-Cw8

***

Kan şekeri dalgalanmaları, özellikle tip 2 diyabet ve metabolik rahatsızlıklar için önemli bir risk faktörü oluşturuyor.

Bu sebeple araştırmacılar hem beslenme hem de hayat tarzı müdahaleleriyle bu dalgalanmaları kontrol altına almanın yollarını arıyorlar.

Son çalışmalardan biri, şaşırtıcı şekilde ışığın kendisinin kan şekeri yanıtını etkileyebileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar Michael B. Powner ve Glen Jeffery, mitokondrilerin güneş ışığı tarafından uyarılmasının metabolizmayı etkileyebileceğini düşündüler.

Mitokondriler hücresel enerjinin üretildiği organellerdir ve hücresel enerji talebi, dolayısıyla glukoz kullanımı üzerinde doğrudan bir etkiye sahiptir.

Araştırmacılar bu hipotezi test etmek için 670 nm dalga boyundaki kırmızı ışık (photobiomodulation – PBM) kullandılar.

☀️ Kırmızı Işık Ne Yapar?

670 nm kırmızı ışık sitokrom c oksidaz enzimini aktive ederek mitokondri içindeki membran potansiyelini artırır ve ATP (enerji taşıyıcı molekül) üretimini yükseltebilir.

ATP üretiminin artması, hücrenin enerji ihtiyacını ve dolayısıyla glukoz kullanımını artırabilir. Bu da sonuç olarak kan şekeri seviyelerinde düşüşe yol açabilir.

Çalışma nasıl yapıldı?

Araştırmacılar sağlıklı gönüllülerde bir oral glukoz tolerans testi (OGGT) yani “şeker yükleme testi” uyguladılar. Denekler glukoz (şeker) almadan önce sırt bölgelerine 15 dakika boyunca 670 nm kırmızı ışıkla PBM uygulandı. Daha sonra kan şekeri seviyeleri ölçüldü.

🔴 Kırmızı ışık uygulanan katılımcılarda 2 saatlik toplam kan şekeri artışı yaklaşık %27.7 oranında azaldı.

🔴 Ayrıca glukoz tepe noktası yaklaşık %7.5 daha düşük bulundu.

Bu, basit bir ışık müdahalesinin bile kan şekeri cevabını kayda değer biçimde iyileştirebileceğini gösteriyor.

Bu bulgular, kırmızı ışığın metabolizmayı uyararak yemek sonrası kan şekeri dalgalanmalarını azaltabileceğini gösteriyor.

Bu durum şunlara yardımcı olabilir:

◾ Yemek sonrası büyük kan şekeri yükselmelerinin sebep olduğu hücresel hasarı azaltmak

◾ Glikoz dengesini korumak

◾ Diyabet riskini potansiyel olarak azaltmak

Kırmızı ışık tedavisi gibi düşük maliyetli, invaziv olmayan yöntemler, metabolik sağlık alanında yeni yaklaşım kapıları aralayabilir.

Işık enerjisinin doğrudan hücresel işleyiş üzerindeki etkileri, geleceğin sağlık teknolojilerinde daha yaygın bir yere sahip olabilir.

Güneş ışığı altında yemek de aynı etkiyi gösterir mi?

Evet, bu teorik olarak mümkün.

Güneş ışığındaki kırmızı ve yakın kızılötesi (NIR) spektrum mitokondriyal sitokrom c oksidazı etkileyebilir. Bu yüzden, sabah güneşi, düşük açılı akşam güneşi, yaz aylarında açık havada uzun süre kalma mitokondriyal fonksiyon üzerinde bir miktar etki oluşturabilir.

Ama bu etki ne kadar, klinik olarak anlamlı mı, yemek sonrası glukoz pikini hakikaten azaltır mı, bunları bilmiyoruz.

Çalışmada, belirli dalga boyu (670 nm), belirli süre (15 dakika), belirli yoğunlukta ve odaklı uygulama yapıldı.

Yani bu, “güneşe çıkmak” değil; dozlanmış, hedeflenmiş bir ışık protokolü.

Güneş ışığı aynı şey değil. Çünkü güneş ışığı geniş spektrumlu, güneşte sadece 670 nm yok, kırmızı ışık var, kızılötesi var, mavi ışık var, UV var.

PBM cihazları belirli enerji yoğunluğu (J/cm²) verirken açık havada günün saati, mevsim, enle, bulut durumu, deri rengi, kıyafet gibi faktörler alınan dozu dramatik değiştirir.

Çalışma lokal uygulamaydı. Işık sırt bölgesine verildi. Açık havada yüz, kollar, bacaklar farklı oranlarda ışık alır.

Açık havada yemek yemenin doğrudan kan şekeri üzerine olmasa da başka avantajları olabilir: Daha yavaş yemek, parasempatik aktivasyon artışı, stres azalması, sirkadiyen ritim uyumu

Bu faktörler dolaylı olarak glisemik cevabı iyileştirebilir.

Gelelim neticeye

Açık havada yemek yemek = kontrollü 670 nm photobiomodulation demek olmasa da sabah/akşam güneşi almak, gün ışığına maruz kalmak, dış ortamda yemek yemek metabolik sağlık için faydalı olabilir.

Kaynak: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jbio.202300521

Makale: Light stimulation of mitochondria reduces blood glucose levels

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: