İnsanların genetiği 100 senede değişmedi. Epigenetik değişiklikler (DNA metilasyonu, histon modifikasyonları) ise beslenmeyle yakından ilgili. Bu rezil beslenme modelinin adını anmadan obeziteyi, genetiği veya insanları suçlamak, doğrudan ilaçlara dikkat çekmek haksızlıktır.

Modern Tıbbın, gereksiz ve aşırı tıbbi uygulamalarının insanlara zarar verdiğini anlaması çok büyük bir ilerlemedir. Yerinde, zamanında ve doğru uygulanan tıp insanların sağlıklı olmasını sağlarken, gereksiz, aşırı tıbbi uygulamalar ise tam aksine bizi sağlığımızdan eder, ölümümüze de sebep olabilir.

Yaşlanmayı uzatmada esas olan zayıf ve fit olmaktır. Kilosu normal olanlarda anti-aging müdahalelerin (kalori kısıtlaması, resveratrol, rapamycin, metformin, NMN vs.) etkisi yok denecek kadar azdır. Bunların “anti-aging” etkilerinin önemli kısmı kilo kaybına bağlıdır.

Yeni çalışmada, statinler sayesinde LDL seviyeleri düşmesine rağmen plâk ilerlemesi devam etti. Toplam plak hacmi ve kalsifiye plak miktarı arttı. LDL seviyesi ne kadar düşük olursa olsun, plâk ilerleme hızı değişmedi. Yani statinler kötü kolesterolü düşürdü ama hastalığın ilerlemesini tamamen durdurmadı. 12 ay sonunda 7 hasta daha “geniş veya obstrüktif hastalık” kategorisine geçti.

Uyku düzenliliği yani yatma ve kalkma saatlerinin hep aynı olması uyku süresinden daha önemli olabilir. En düzenli uyuyanlarda tüm sebeplere bağlı ölüm riski %20-48, kanser ölümü %16-39 ve kalp-damar/metabolik ölüm riski %22-57 daha düşük bulundu. Yani “ne zaman uyuduğun”, “kaç saat uyuduğundan” daha önemli.

Magnezyum eksikliğini düzeltmenin en güvenilir yolu hâlâ mutfaktır. “Gıdalarda magnezyum kalmadı” sözü bir kara propagandadır. Haplar ise bazen “destek”, bazen “teselli” ve hatta bazen de köstektir. İlle de magnezyum almak isteyenlere tavsiyem: Magnezyum sittirattır!

İntihar teşebbüsünde bulunanlarda D vitamini seviyesinin düşük olduğu tespit edildi ama bunun sebep mi yoksa sonuç mu olduğu net değil. Depresyonun kendisi güneşten uzaklaşmaya ve dolayısıyla D vitamini düşüklüğüne yol açabileceği gibi, düşük D vitamini de beyin fonksiyonlarını etkileyerek ruh hâlini bozabilir.

Uzun süre dışarıda gün ışığına maruz kalmak, kemik mineral yoğunluğunu artırıyor, osteoporoz riskini azaltıyor. Bu koruyucu etki, yüksek genetik risk taşıyan kişilerde bile devam ediyor. Güneş ışınları D vitamini sentezi yanında kırmızı ve kızılötesi ışınlarla da kemiklere destek oluyor. Yürümenin de faydaları var.

İç mekân bitkileri, binaların iç ortamını önemli ölçüde iyileştirerek daha sağlıklı ve konforlu ortamlar oluşturuyor. Özellikle modern, sıkı yalıtımlı binalarda biriken kirleticiler, iyi havalandırma, bitkiler, hava temizleyicilerle kontrol altına alınabiliyor. En uygun olanlar paşa kılıcı, aleo vera, kurdele çiçeği, kauçuk, barış zambağı… gibi bitkilerdir.

Hiç evlenmemiş erkeklerde genel kanser ensidansı, evlenmiş erkeklere göre %68, hiç evlenmemiş kadınlarda %83 daha yüksek bulundu. Erkeklerde anal (makat) kanser riski yaklaşık 5 kat, kadınlarda rahim ağzı kanseri riski 3 kat daha yüksek çıktıİki veya daha fazla evlilik yapanlar hakkında bir veri yok. İkinci baharlarında daha mutlu olanların kanser risklerinin azalıp azalmadığı belli değil.