MASKE BİLMECESİ

Yazı Fontunu Büyült Yazı Fontunu Küçült Yazı Fontunu Sıfırla
kasa fişi

Yeni bir araştırmada ne bez ne cerrahi maskelerin öksüren bir hastanın virüs yaymasını durdurmada etkili olmadığı ama koronavirüsün başkalarına geçmesini önleyip önlemediğinin belirlenebilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğu ortaya çıktı (1).

Güne Kore’ de yapılan araştırmada, 4 Covid hastası negatif basınçlı izolasyon odalarına alındı.

35-82 yaş arası gönüllüler ağızlarından 20 cm uzağa konan beş ayrı Petri kutusuna 4 sefer öksürmeleri istendi.

İlk seferinde maskesiz, sonra cerrahi maskeli, sonra bez maskeli ve sonra tekrar maskesiz idiler.

Tek kullanımlık cerrahi maskeler 180x90 mm boyutlarında ve üç tabakalı idiler. Tekrar kullanılabilen bez maskeler ise 160x135 mm boyutlarında idi ve iki tabakalıydı.

Katılımcılar öksürdükten sonra maskenin dış ve iç yüzünden sürüntü alındı.

CDC recommends everyone wear cloth masks in public to fight ...

Analizlerde maskenin dış yüzeyinin iç yüzeye göre daha fazla kontamine olduğu görüldü. Virüsün iç yüzeyden dışarıya geçebilmesi mümkün olmakla beraber iç yüzey sürüntüsünün daha önce alınmış olması sürüntünün fiziki basıncının sebep olmayacağını gösterir.

Dış maske yüzeyinde virüsün tutarlı bir şekilde bulunması, deneysel hata veya yapay dokudan kaynaklanmış olmamalıdır. Maskenin aerodinamik özellikleri bu bulguyu izah edebilir.

Maskenin kenarlarında hava sızıntısına bağlı türbülan akım dış yüzeyi kontamine edebilir veya yüksek hızlı öksürük sırasında maskeyi geçebilen küçük covid aerosolleri oluşabilir.

Bu hipotez, sadece öksüren hastalar yüksek hıza rağmen iç yüzeyde birikmesi beklenen büyük boyutlu tanecikleri solumamışsa geçerli olabilir.

Bu gözlemler maskenin dış yüzüne temas ettikten sonra el hijyeninin ne kadar önemli olduğunu gösterir.

Araştırmacılar, bu sonuçları “cerrahi ve bez maskelerin covid hastalarının virüsleri öksürükle çevreye ve maskenin dış yüzeyine yayılmayı önlemede etkili olmadığı” şeklinde değerlendiriyorlar.

Araştırmada, maskelerin damlacıkların ne kadar uzağa gittiğine bakılmadığı gibi enfekte bir kişiden başkasına bulaşma olup olmadığını da göstermiyor.

Woman Wear Surgical Mask in Stock Footage Video (100% Royalty-free ...

Önceki araştırmalar

Cerrahi maskelerin influenza virüsünü etkili bir şekilde filtrelediğine dair önceki delillere dayanarak (2), covid pozitif olan veya şüphelenilen hastaların bulaşmayı önlemek için yüz maskeleri kullanmalarının faydalı olacağı düşünülüyordu (3).

Ancak öksürük sırasında oluşan aerosollerin boyutu ve bunlardaki covid konsantrasyonu bilinmemektedir.

Cerrahi maskeler, 0.9, 2.0 ve 3.1 mikron çapındaki aerosolleri yeteri kadar filtrelememekte ve 0. 04 ve 0.2 mikron çapındaki partiküller cerrahi maskelerden geçebilmektedirler (4, 5).

SARS virüsü boyutlarının 0.08-0.14 mikron olduğu dikkate alındığında ve covidin de buna yakın boyutlarda olduğu varsayıldığında cerrahi maskelerin virüsü etkili bir şekilde süzmesi beklenmemelidir.

WHO ne diyor?

Covid’ in nasıl yayıldığı kesin olarak bilinmemekle beraber daha önce ağız ve burnu kapatan cerrahi maske ve N95 maskelerin covidin yayılmasını engelleyebileceği bildirilmişti ama bu maskelerin yeterince bulunamaması sebebiyle bez maskeler de gündeme gelmişti.

CDC, sosyal mesafenin korunmasının mümkün olmadığı durumlarda (eczane veya markete girmek gibi) bez maske takılmasını tavsiye etmeye başladı.

WHO Başkanı da bir basın toplantısında küresel olarak maske sıkıntısı bulunduğunu ve bunların öncelikle sağlık personelinin ihtiyacı olduğunu açıklamıştı (6):

Hasta olanların veya evde hasta olanlara bakanların cerrahi maske takmalarını uygun buluyoruz.

Örgüt, tıbbi ve tıbbi olmayan maskelerin kullanımını değerlendiriyor ve ülkelerin politikalarına karar vermelerine yardımcı olmak için rehberlik yapıyor.

Maske takılıyorsa bu emniyetli ve düzgün olmak zorundadır. Maskenin nasıl takılacağı, nasıl çıkarılacağı ve nasıl atılacağı önemlidir.

Maskeler yalnızca kapsamlı bir müdahale paketinin parçası olarak kullanılmalıdır.

Maskeler için evet veya hayır gibi bir cevabımız olmadığı gibi elimizde sihirli bir çözüm de yok. Pandemi sadece maskelerle önlenemez. Ülkeler, test yapmaya, izole ve tedavi etmeye ve her temaslıyı takibe devam etmelidir.”

Gelelim neticeye

Sağlıklı kişilerin maske takmasının bir gerekçesi olmamasına rağmen maskelere hücum edilmesi maske sıkıntısı yaratmıştı ama hem artık yeteri kadar maske stoğu var ve hem de virüs toplumda iyice yaygınlaştı ve virüsün büyük ölçüde hastalık belirtisi olmayan kişiler tarafından yayıldığı da biliniyor.

Bunlara dayanarak çoktandır "maske takma" tavsiyelerinin değişmesi gerektiğini düşünüyorum (7, 8, 9).

BİR: Virüsün artık çok yaygınlaştığı ve büyük ölçüde de asemptomatik kişiler tarafından yayıldığı ve havadan da bulaşabileceği anlaşıldığı dikkate alındığında topluma karışan herkesin cerrahi veya bez maske takmasının etrafa virüs saçılmasını önlemek bakımından tam bir koruma sağlamasa bile gene de gerekli ve faydalı olduğuna inanıyorum.

İKİ: Maskelerin takılması ve çıkarılması usulüne uygun olarak gerçekleştirilmeli, başta el yıkama olmak üzere diğer tüm tedbirlere de sıkı sıkıya riayet edilmelidir.

ÜÇ: Maske takmak insanlara aşırı bir güven vermemeli, diğer tedbirleri uygulamada gevşeklik yaratmamalıdır.

Kaynaklar:

1. https://annals.org/aim/fullarticle/2764367/effectiveness-surgical-cotton-masks-blocking-sars-cov-2-controlled-comparison

2.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19522650//

3.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32203710/

4.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18455048/

5.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18326870

6.https://www.newsweek.com/surgical-cotton-face-masks-ineffective-blocking-sars-cov-2-particles-when-covid-19-patients-1496476

7.http://ahmetrasimkucukusta.com/2020/03/19/yazilar/tip-yazilari/corona-virus/korona-virusler-sadece-yuzeylerden-degil-havadan-da-bulasabilir/

8.http://ahmetrasimkucukusta.com/2020/03/28/yazilar/tip-yazilari/corona-virus/neden-saglikli-insanlar-da-maske-takmalidir/

9.http://ahmetrasimkucukusta.com/2020/03/31/yazilar/tip-yazilari/corona-virus/topluma-giren-herkes-maske-takmalidir/

Yazı için 2 yorum yapılmış:

  1. Ragıp Bey dedi ki:

    Biz evden çıkmıyoruz yaşa takıldık maske de takmıyoruz karımla ben.

  2. Sevcan dedi ki:

    DSÖ ya ne yaptığını bilmiyor ya da çok iyi biliyor. Amacı salgının iyice ve hızla yayılmasını istiyorsa yaptığı doğrudur, maskeye hiiiiç gerek merek yok.

Siz de yorumunuzu paylaşın: