HABERİNİZ OLSUN
ETİBBA DİYOR Kİ
DERDİME BİR ÇARE
TABİBAN-I CİHAN İÇÜN
BENİM ŞARKILARIM
AMERİKAN BESLENME KILAVUZLARI KAFA KARIŞTIRIYOR
Amerikalılar şaşkın…
ABD’deki en büyük iki Beslenme Kılavuzu yayınlayan iki büyük kuruluş var.
Bunlardan biri Amerikan Kalp Derneği (AHA), diğeri USDA yani Gıda ve Tarım Bakanlığı.
USDA ve AHA’ nın temel konularda hemfikir olmaları takdire değer ve Amerikalıların sağlığı için çok mühim.
🍔 Aşırı işlenmiş gıdaları azaltın
🍔 İlave şekerleri azaltın
🍔 Rafine tahıllardan vazgeçin
🥬 İşlenmemiş, tabii gıdalara odaklanın
▶Azaltın yerine, rafine tahıllar için söyledikleri gibi “vazgeçin” veya “sıfırlayın” deselerdi çok daha doğru bir iş yapmış olurlardı.
Çünkü “azaltın” demek belirsizlik barındırır, kötüye kullanıma açıktır.
Ne kadar azaltalım sorusunun cevabının ucu açıktır.
Mesela günde 5 torba cips yiyen biri bunu 4 torbaya indirirse tavsiyeye uymuş olur ama gereğini yapmış sayılmaz.
“İşlenmemiş tabii gıdalara odaklanın” tavsiyesi ABD beslenme tarihine altın harflerle geçecek kadar değerli.
Bundan sonra işler karışıyor.
Her iki kuruluşun bu ortak temelin ötesinde birbirine zıt tavsiyeleri var.
Hayvansal protein sağlıklı bir beslenmenin parçası olmalı mı?
ABD Tarım Bakanlığı (USDA) evet diyor. Amerikan Kalp Derneği (AHA) ise uzak durulması gerektiğini söylüyor.
Ancak AHA’ nın hayvansal proteine karşı iddiası büyük ölçüde gözlemsel çalışmalara dayanıyor.
Bu çalışmalar ilişkileri gösteriyor ancak neden-sonuç ilişkisini ortaya koymuyor. Genellikle hayat tarzını, gıda kalitesini veya genel beslenme alışkanlıklarını dikkate almıyorlar.
Amerikan Kalp Derneği’nin (AHA) birincil hedefi LDL kolesterolü düşürmek. Bu sebeple, bu hedefe ulaşmak için doymuş yağ ve hayvansal gıdaların azaltılmasını istiyor.
Ancak LDL, sağlığın yalnızca bir göstergesidir. Özellikle metabolik sağlık söz konusu olduğunda, sağlığın tüm resmini her zaman yansıtmaz.
💠Peki ya insülin direncine işaret eden göstergeler, mesela:
◾ Açlık insülini
◾ Trigliseritler
◾ HDL
◾ Vücut kompozisyonu
Bunlar metabolik sağlık hakkında çok daha kapsamlı bir tablo çiziyor.
Ve işte en çarpıcı kısım
AHA, tam yağlı süt ürünleri yerine az yağlı süt ürünlerinin tercih edilmesini şiddetle tavsiye ediyor.
Ama kendi yönergelerinin içinde mi saklılar?
Düşük yağlı süt ürünlerinin sağlık açısından daha üstün olduğunu açıkça gösteren delillerin olmadığını kabul ediyorlar. Ancak tavsiye yine de geçerliliğini koruyor.
USDA ise tamamen farklı bir yaklaşım benimsiyor. Hem bitkisel hem de hayvansal gıdaların sağlıklı bir beslenmenin parçası olabileceğini ve metabolizma, kültür, hayat tarzı ve kişisel tercihler gibi faktörlerin hepsinin önemli olduğunu açıkça kabul ediyorlar.
Çünkü herkese uyan tek tip beslenme tavsiyesi işe yaramaz. Son birkaç on yıl bunu kanıtladı.
1977’den beri çıkan kılavuzlara rağmen ABD’de obezite oranı 1960’lardaki %13’lerden bugün %40’ların üzerine fırladı.
Özellikle 1970’lerin sonundan itibaren düşük yağ – yüksek karbonhidrat vurgusuyla başlayan süreç, ultra-işlenmiş gıdalarla birleşince “obezite” patladı.
Kılavuzlar değiştikçe (kolesterol serbest bırakıldı, sonra ultra-işlenmiş odaklandı, protein vurgusu arttı vs.) halk da bir o tarafa bir bu tarafa savruldu.
Gelelim neticeye
Her iki kılavuzun da aşırı işlenmiş-süslenmiş gıdalara karşı çıkmasını çok değerli buluyorum; bu çok iyi bir gelişme.
Bunun dışındaki birbirine zıt tavsiyeler için Amerikalıların yapması gereken, bir gün AHA’ ya bir gün USDA’ ya göre beslenmektir. Böylece “yuvarlanır” giderler.
Kaynak: https://x.com/bschermd/status/2039795302853415003?s=20
***
