HABERİNİZ OLSUN
ETİBBA DİYOR Kİ
DERDİME BİR ÇARE
TABİBAN-I CİHAN İÇÜN
BENİM ŞARKILARIM
BALLI KAHVE ÖKSÜRÜĞE KORTİZONDAN DAHA İYİ GELİYOR
💥 Ballı kahve öksürüğe kortizondan daha iyi geliyor https://www.youtube.com/watch?v=u6tMpOVFKNk
***
Solunum yolları enfeksiyonunu takiben ortaya çıkan ve üç haftadan uzun süren öksürük (ESÖ: enfeksiyon sonrası öksürük) tedavisinde ballı kahvenin kortizondan daha etkili olduğu gösterildi (1).
Primary Care Respiratory Journal isimli tıp dergisinde yayınlanan araştırmada üst solunum yolları enfeksiyonunu takiben ortaya çıkan ve üç haftadan fazla devam eden öksürük şikayeti olan 97 hasta üç gruba ayrıldı.
Birinci gruptakilerin her birine içinde 500 gram bal ve 70 gram hazır kahve, ikinci gruptakilerin her birine içinde 320 miligram “prednizolon” ve üçüncü gruptakilerin her birine de içinde “guaifenesin” bulunan 600 gramlık macun şeklinde verildi.
Bu üç farklı ürünün paketleri, görünümleri, renkleri ve tatları aynı idi.
Hastalardan kendilerine verilen macundan bir çorba kaşığı (25 gram kadar) alarak bir bardak (200 mililitre) sıcak suda eriterek bir hafta süreyle ve günde üç defa 8 saat arayla içmeleri istendi.
Hastaların tedaviden önce ve sonra öksürüklerinin şiddeti onaylanmış vizüel analog anket skoru ile değerlendirildi.
Öksürük skorları ballı kahve içen grupta tedavi öncesi 2.9 tedavi sonrası 0.2; kortizon içen grupta tedavi öncesi 3 ve tedavi sonrası 2.4; guaifenesin içen grupta tedavi öncesi 2.8 ve tedavi sonrası 2.7 olarak bulundu.
Buna göre, ballı kahvenin enfeksiyon sonrası gelişen ve 3 haftadan uzun süren öksürüğü olan hastalarda kortizona göre daha etkili bir tedavi olarak hastalara tavsiye edilebileceği sonucuna varıldı.
Öksürük ilaçlarına milyarlar harcanıyor
Her sene tüm dünyada bu tür öksürüklerin tedavisi için milyarlarca lira etkinliği belli olmayan ilaçlara harcanıyor.
Bunlar içinde, önemli yan etkilere sahip olan kodein, dekstrometorfan, antihistaminik, narkotik, antibiyotik ve nefes açıcı ilaçlar var.
ESÖ, ölümcül bir tablo olmamakla beraber hastaları ciddi şekilde rahatsız eden, işini gücünü aksatan ve önemli ekonomik kayıplara yol açan bir tablodur.
Bal ve kahve neden öksürüğe iyi geliyor?
Balın öksürüğe iyi geldiği çoktan beri bilinir ama bunun mekanizması tam belli değildir.
Balın asit olması, yüksek osmolaritesi ve hidrojen peroksit üretiminin önemli olabileceği bildirilmiştir.
Balın etkisini, prostaglandin sentezini azaltması, NO seviyesini artırması, antioksidan ve anti-enflamatuar özellikleri ile açıklayanlar da vardır.
Balın osmolaritesinin yüksek olması, tatlı besinlerin tabii olarak tükürük refleksini uyarması ve böylece havayollarında fazla mukus salgılanması muko-siliyer klirensi düzelterek de öksürüğü teskin edebilir.
Osmolarite: Çözeltideki ozmotik olarak aktif parçacıkların konsantrasyonudur. Balda şeker oranı çok yüksek olduğu için osmolaritesi de yüksektir. Bu, bakterilerden su çekerek (ozmoz) onları kurutur ve öldürür. Yani antimikrobiyal etkinin asıl mekanizması budur.
Hidrojen peroksit: Olgun balda hidrojen peroksit miktarı genellikle çok düşüktür. Çünkü balın yüksek şeker oranı ve düşük su aktivitesi, arıların bala kattığı glikoz oksidaz enziminin çalışmasını büyük ölçüde sınırlar. Bal suyla seyreltildiğinde enzim yeniden aktifleşir. Glikozu oksitleyerek hidrojen peroksit üretir. Bu üretim, balın antibakteriyel etkisine katkıda bulunur. Yani balın içinde “hazır bekleyen inaktif hidrojen peroksit” yoktur; inaktif olan enzimdir, seyrelince çalışıp peroksit üretir.
Balın öksürüğü hafifletmesini özetleyelim:
1. Boğazı kaplar: Yoğun ve yapışkan kıvamıyla boğaz mukozasını kaplayarak tahrişi azaltır.
2. Öksürük refleksini baskılar: Boğazdaki öksürük reseptörlerinin uyarılmasını azaltarak öksürük sıklığını düşürebilir.
3. Mukozayı yatıştırır: Tahriş olmuş boğazda rahatlama sağlar; özellikle kuru öksürükte etkilidir.
4. Antioksidan etki gösterir: İçerdiği polifenoller ve flavonoidler oksidatif stresi azaltmaya katkıda bulunabilir.
5. Antimikrobiyal özellik taşır: İçerdiği bazı maddeler ve düşük su aktivitesi sayesinde laboratuvar ortamında bakterilerin çoğalmasını engelleyebilir.
6. Tükürük salgısını artırabilir: Ağız ve boğazın nemlenmesine, kuruluk hissinin azalmasına yardımcı olur.
Kahve de alternatif tıpta öksürük tedavisi için tavsiye edilen ilaçlardan biridir ve balla birlikte verilerek her ikisinin beraber (“sinerjik etki”) daha etkili olabilecekleri düşünülmüştür.
Bal da kahve de tüm insanlar tarafından sevilen, emniyetli, her zaman her yerde bulunabilen ve ilaçlardan çok daha ucuz olan maddelerdir.
Bal bizde de özellikle zencefille beraber öksürük için halkımız tarafından sık başvurulan bir tedavidir; birçok hastamdan zencefilli balla iyi netice aldıklarını duydum.
Geçen sene de İsrail’ de çocuklar üzerinde gerçekleştirilen bir araştırmada da balın öksürüğe çok iyi geldiği belirlenmişti (2).
NOT: Tavsiyem, bir tatlı kaşığı balın üzerine örtecek kadar Türk kahvesi konarak bunun günde 3 defa yenmesidir. Balı kaynar suya/kahveye koymayın; 40–50°C civarı idealdir (enzimler ve faydalı bileşikler daha iyi korunur). 1 yaş altı çocuklara kesinlikle bal verilmez (botulizm riski).
Peki, öksürük için ne yapalım?
Bu mevsimde çok görülen viral solunum yolları enfeksiyonlarına bağlı öksürükler için benim herkes tarafından kolaylıkla uygulanabilecek, hiçbir yan etkisi olmayan, tüm öksürük şuruplarından daha etkili ve üstelik de “bedava tavsiyelerim” var:
Öncelikle burundan nefes alıp vermeniz gerekiyor. Bunun için de evin ısısının 20-21 derece, neminin de yüzde 45-50 arası olması şart.
Ev çok kuru ise mesela yüzde 40’ ın çok altında ise nem yapan cihazların faydası olur; eğer yüzde 40’ larda ise radyatörlere ıslak havlu koymak veya su kabı asmak da yeterlidir.
Odalar her gün havalandırılmalı ve kapalı mekânlarda sigara içilmemeli ve solunum yollarını tahriş edecek parfüm, deterjan vb kokular olmamalıdır.
Yatak odasının güneş görmesi ve toz barındırabilecek eşyalar olmaması da çok önemlidir.
Bol su içilmesi iyi olur; adaçayı, ıhlamur gibi sıcak içecekler de sabahları bir tatlı kaşığı zencefilli bal da faydalı olabilir.
Burun tıkanıklığına karşı en etkili tedavi deniz olan bir şehirde yaşıyorsanız temiz bir yerden alacağınız “deniz suyu ile burnunuzu güzelce yıkamaktır”.
Deniz olmayan bir yerde yaşıyorsanız, bir litre kaynamış suya bir tatlı kaşığı tuz ve bir çay kaşığı karbonat koyup karıştırın ve bu sıvıyla burnunuzu sabah akşam yıkayın. Bu suyu bir enjektörle burnunuza sıkabilirsiniz veya abdest alır gibi burnunuza çekebilirsiniz.
Eczanelerde “serum fizyolojik” veya “deniz suyu” ya da “okyanus suyu” gibi isimlerle satılan sıvılara dünyanın parasını vermenin anlamı olmadığını hatırlatırım (3).
Gelelim neticeye
Bal, çok faydalı bir besin olması yanında hemen herkes tarafından sevilmesi ve bir de öksürüğe iyi gelmesi çok güzel fakat şunu da unutmayın ki günümüzde “hakiki bal” bulmak artık neredeyse imkânsızdır.
İnşallah, televizyonlarda her gün reklâmı yapılan 10 kilosu 5 lira olan nesneye “bal” muamelesi yapmıyorsunuzdur.
Kaynaklar:
1. https://www.nature.com/articles/pcrj201372
Makale: Honey plus coffee versus systemic steroid in the treatment of persistent post-infectious cough: a randomised controlled trial
***
EK (29.10.2026): Balın muhtevası genel olarak şöyledir:
▶ Şekerler (ana bileşen, %70-80)
▪ Fruktoz (yaklaşık %38-40)
▪ Glukoz (yaklaşık %30-35)
▪ Az miktarda sukroz, maltoz ve diğer şekerler
▶ Su: %15-20 civarı
▶ Vitaminler (iz miktarda): B grubu vitaminler (B1, B2, B3, B5, B6), C vitamini (az), Folik asit
▶ Mineraller (iz miktarda): Potasyum, kalsiyum, magnezyum, sodyum, fosfor, çinko, bakır, manganez.
▶ Protein: Çok düşük miktarda (%0.2-0.5)ve çoğunlukla arılardan gelen enzimler (glukoz oksidaz, invertaz, diastaz vb.) ve az miktarda polen proteinleri
▶ Yağ: Neredeyse yok denecek kadar az (eser miktarda)
▶ Flavonoidler ve fenolik bileşikler (antioksidan etki): Bitki nektarından gelir, anti-inflamatuar ve antimikrobiyal etki gösterir. Kuersetin, kamferol, krisin, pinosembrin, apigenin, luteonin, galangin, kateşin.
▶ Diğer bileşenler:
▪ Organik asitler (özellikle glukonik asit)
▪ Amino asitler (az miktarda)
▪ Antioksidanlar
▪ Polen kalıntıları (ham balda daha fazla)
▪ Manuka balında ayrıca methylglyoxal (MGO)
Özetle bal esas olarak şeker + su’dur. Vitamin, mineral ve protein miktarı düşüktür; asıl faydası enzimler, flavonoidler ve antimikrobiyal bileşiklerden gelir. Ham ve işlenmemiş ballarda bu bileşenler daha yüksektir.
***
Bende bir arıcıyım hakiki bal üretiyorum, ama satmakta zorluk çekiyorum,piyasadaki sahte ballar yüzünden
Selam arkadaslar oncelikle herkese selamlar sunarim benimde hic gecmeyen öksürük şikayetim vardi.
Rahat rahat ne yemek yiyebiliyor ne ne konusabiliyor yani dakikada 3 kez oksuruyordum yasim 36 allaha bin sukur kurtuldum bitki ve meyve karisimi. Yeniden dogmus gibiyim aylardir yillardir sosyal olarak dahi kötü etkileri oluyordu. 05434185567
mevlut_teker@hotmail.com insan insana her zaman yardimci olmali
Herkese geçmiş olsun dileği ile
Hocam hakiki bal üreten biri olarak , biz bal kullanımını ve faydalarını insanlara anlatmaya çalışıyoruz.
Sizin bi yazınız gerçek balın değerinin anlaşılması için çok faydalı olacaktır. Teşekkürler
Keşke ballı kahvenin tarifini de yazsaydınız Rasim hocam. Kuru kahveye balmı karışacak, yoksa pişmiş kahveye mi, birde oranı nedir? Saygılarımla