Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

ABD ve İngiltere’ de ~800.000 kişiye ait veriler üzerinde yapılan çalışmada, birçok kardiyovasküler hastalığın Alzheimer riskini artırabileceği tespit edildi.

Bunlar arasında hipotansiyon (düşük tansiyon) en güçlü ilişkiye sahip etken olarak öne çıktı: UK Biobank’ ta yaklaşık 3 kat, All of Us’ta yaklaşık 2 kat risk artışı görüldü.

Hipertansiyon, inme, kalp yetersizliği, aritmi gibi diğer kalp-damar hastalıkları da riski yükseltiyor.

Beyin perfüzyonu yaşla birlikte daha basınca bağımlı hâle gelir. Damarlar sertleşir, otoregülasyon kapasitesi azalır. 

Özellikle: Ortostatik hipotansiyon, aşırı düşürülmüş diastolik basınç, gece/gündüz hipotansif ataklar, kırılgan, düşme hikâyesi ve bilişsel gerilemesi olan yaşlı gruplarında “ne kadar düşük o kadar iyi” yaklaşımı risklidir.

SPRINT verilerinde 24 saatlik ölçümde tekrarlayan hipotansif ataklar işlem hızı ve bilişsel gerilemeyle ilişkilendirildi. Demansı olanlarda antihipertansiflerin düşme, senkop (bayılma) ve hipotansiyon riskini artırdığı da gösterildi.

“Sadece yüksek tansiyon değil, aşırı düşük tansiyon da beyin için kötü olabilir” cümlesi bu yüzden doğrudur.

Tansiyonu “çok düşürmek” beyin için riskli olabilir. Beynin yeterli kan akışına (perfüzyon) ihtiyacı var. Sadece yüksek tansiyon değil, aşırı düşük tansiyon da Alzheimer riskini artırabiliyor.

Yaşlıların tansiyonlarının gençler gibi 11-12/8 olması gerektiği fikrine katılmıyorum

Belli bir yaştan sonra (bana göre 60 ve üzeri) kan basıncının biraz yüksek olmasını, ilaç için büyük tansiyonun 14, küçük tansiyonun 9’ dan yüksek olmasını daha doğru buluyorum.

Bu benim bilgi ve tecrübelerime dayanan şahsi görüşümdür ama güncel büyük kılavuzlar daha sıkı:

▪ AHA/ACC 2025: Çoğu erişkinde, toplumda yaşayan yaşlı dâhil, hedef genellikle <130/80; ilaç eşiği çoğu yüksek riskli kişide 130/80 bandına iniyor.

▪ ESC 2024: Tolere edilirse sistolik 120–129’u hedefliyor; 85+, belirgin kırılganlık, semptomatik ortostatik hipotansiyonda daha gevşek.

▪ ESH / NICE: 80 yaş üstünde 140–150 bandına daha toleranslı.

Gelelim neticeye

✅Hipotansiyon Alzheimer ile en güçlü ilişkiyi gösteriyor; bu yeterince konuşulmuyor.

✅“Tansiyonu ne kadar düşürürsek beyin o kadar korunur” basitleştirmesi yanlış.

✅ Yaşlılarda 11–12/8’i genç gibi dayatmaya katılmıyorum.

✅ Hedef sayı değil, o hastanın perfüzyonu, ortostatizmi (ayağa kalkınca tansiyon düşmesi), düşme riski ve hayat beklentisidir.

Kaynak: https://x.com/Medscape/status/2067412024955420963?s=20

***

Siz de yorumunuzu paylaşın: