HABERİNİZ OLSUN
ETİBBA DİYOR Kİ
DERDİME BİR ÇARE
TABİBAN-I CİHAN İÇÜN
BENİM ŞARKILARIM
SİGARA BIRAKTIRMA İLACI İNTİHAR RİSKİNİ ARTIRIYOR
Dikkat: Yazının sonunda ek var!
***
Ülkemizde de sigara bıraktırma tedavisinde yaygın olarak kullanılan ve Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak dağıtılan varenicline etken maddeli Champix isimli ilacın intihar ve depresyon riskini artırdığı ortaya çıktı.
PLoS One isimli tıp dergisinin son sayısında yayınlanan ve 13 senelik sürede sigara bırakma tedavisi ile ilgili 13 bin yan tesirin incelendiği araştırma, intihar teşebbüsü ve depresyon gibi olumsuzlukların yüzde 90’ ının Champix’ ten, yüzde 7’ sinin bupropion’ dan ve yüzde 3’ ünün ise nikotin yerine koyma tedavisinden kaynaklandığını gösterdi.
Araştırmaya katılan uzmanlardan Prof. Furberg “Champix sigara bıraktırma tedavisinde ilk seçilen ilaç olmamalıdır. Diğer yöntemlerle başarılı sonuç alınamadığında Champix’ e başvurulmalıdır ve bu ilacı kullananların ruhsal durumları yakından takip edilmelidir “ diyor ve ekliyor:
“Bana kalsa bu ilacın piyasadan çekilmesi gerekir fakat bu gerçekçi bir şey olmaz. Riskleri faydasından aşikâr olarak daha fazla olan Champix’ in kullanımının sınırlandırılması gerekir.”
Yakın bir zamanda FDA tarafından yayınlanan bir raporda psikiyatrik sorunlar sebebiyle hastaneye yatma bakımından varenicline ve nikotin yerine koyma tedavisi arasında bir fark olmadığının bildirilmesini de şöyle cevaplıyor Furberg:
“Bu araştırma intihar, depresyon, agresyon ve saldırganlık gibi ciddi olan ancak hastaneye yatmayı gerektirmeyen yan etkileri hesaba katmamıştır. Amerika’ da satılan ilaçta bu tür davranışlar için bir uyarı bulunuyorsa da bu uyarının varenicline’ nin diğer sigara bıraktırma yöntemlerine göre en yüksek riske sahip olduğu şeklinde değiştirilmesi gerektiğini” vurguluyor.
Araştırmanın başı T. Moore da şunları söylüyor:
“İntihar teşebbüsü ve depresyon varenicline’ nin tek olumsuz tarafı değil. Daha önce yapılan araştırmalarda varenicline’ nin görme, idrak ve motor kontrol üzerine olumsuz tesirleri yüzünden sivil ve askeri pilotlar ile hava trafik kontrolörleri tarafından kullanılmasının yasaklandığı ve kamyon sürücüleri için de sınırlandırıldığı unutulmamalıdır.”
FDA ne diyor?
FDA ise varenicline ile ilgili bu yan etkilerin yeni olmadığını ve ilacı üreten Pfizer firmasından varenicline’ nin önceden psikiyatrik bir hastalığı olan ve olmayan kişilerdeki ruhsal ve sinirsel yan etkilerinin plasebo, bupropion ve nikotin yerine koyma tedavisi ile kıyaslayan bir araştırma yapmasını talep ettiklerini ve sonuçlarının ancak 2017’ de alınacağını bildiriyor.
FDA, ayrıca varenicline ile plasebo ve bupropion’ u kıyaslayan iki yeni araştırma varenicline ile sigara bırakma oranının daha yüksek olduğunu gösterdiğinin altını çiziyor ve ekliyor:
“Champix’ in onaylandığı şekilde kullanılması durumunda sigara bırakmada emniyetli ve etkili bir tedavi yöntemi olduğuna inanıyoruz.”
Üretici firma Pfizer de ilacını savunuyor ve “Bu araştırmanın sonuçları diğer araştırmalarla uyumlu değil ve FDA’ nın onaylamış olduğu uyarıların değiştirilmesi için bir sebep görmüyoruz” diyor.
Gelelim neticeye
Sigaranın başta kanserler, kalp-damar hastalıkları ve KOAH olmak üzere pek çok ölümcül hastalığın bir numaralı sebebi olduğuna ve tiryakilerin bu kötü alışkanlıktan kurtulmaları için her türlü çabanın gösterilmesi gerektiğine hiç şüphe yok.
Araştırmalar varenecline’ nin sigarayı bırakmada etkili olduğunu gösteriyor fakat bu ilacın ciddi yan etkilerine karşı hastaların yakın takip altında tutulmaları da çok önemli.
Bu ilacın herkeste gelişigüzel kullanılmasını doğru bulmadığımı, yan tesirlerinden çekindiğim için hiçbir hastama bu ilacı yazmaya cesaretim olmadığını daha önce birkaç defa yazmıştım. Bu düşüncelerimde ısrarlıyım.
Bence hesaba katılması gereken birkaç önemli husus daha var:
BİR: Sigara endüstrisinin tiryakilerin sigara bırakmalarını hiç de arzu etmeyeceği ve bu tür araştırmalara bir şekilde müdahil olabileceği unutulmamalıdır.
İKİ: Varenicline’ nin sigarayı bıraktırmadaki başarısı intihar ettikleri için artık bir daha sigara içemeyecek olanlar yüzünden mi acaba diye düşünmekte de fayda var.
ÜÇ: Kimseye “Keşke intihar etmemiş olsaydı, ne de güzel bırakmıştı sigarayı” denmesini istemem.
Karar sizin.
KAYNAKLAR
http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0027016
http://www.medscape.com/viewarticle/752824?sssdmh=dm1.730905&src=nl_newsalert
***
EK 1 (5.7.2026): Elif Hanım, yayınladığınız resim bir çalışmanın “özetine” (abstract) benziyor ama makalenin yazar(lar)ını da başlığını da yayınlandığı dergi veya sunulduğu toplantıyı da vermiyorsunuz; ısrarla aradım ama bulamadım.
Bir makalenin özetini okuyarak tam bir kanaate varmak mümkün olamaz, tamamını okumak isterim (metodoloji, sonuçlar, istatistik bilgileri, yorumlar, çalışmanın sınırlılıkları kısımlar görselde yok), mutlaka başkalarının da düşüncesi budur.
Bu şekilde bir görsel vermenizin sebebini de anlayamadım.
Buradaki bilgilerden, sigara bıraktırma kampanyalarının seçim ve referandum öncesi yapılmasına dikkat çekilerek kampanyanın kusur ve eksikleri dile getiriliyor; ezcümle bu kampanya bir seçim yatırımıdır denmek istendiği anlaşılıyor.
“Seçim ve sigara bırakma ilacı dağıtımı” ifadeniz dışında bir yorumunuz yok; ben sizin de makaledeki görüşleri desteklediğinizi düşündüm.
Bu tür kampanyalar, toplumda bir farkındalık oluşturmak için yapılır, bunların belirli süreyi kapsaması da tabiidir.
Ben sizi eskiden sigara ile mücadele eden biri olarak tanıyordum, görüşlerinizde değişiklik mi oldu, sizin de siyasi bir maksadınız veya beklentiniz mi var doğrusu anlamadım.
Sigara bıraktırma ile ilgili her girişimin desteklenmesi ve bundan memnun olunması gerekir (varsa eksik ve kusurları da tenkit edilebilir!)
Bizde sigara bıraktırma tedavisi kamu sağlık sistemi içinde ücretsiz olarak sunuluyor.
Sigara Bırakma Polikliniklerinde muayene, danışmanlık ve takip ücretsiz.
Gerekli görülen hastalara nikotin replasman tedavileri (bant, sakız vb.) ile bupropion, vareniklin ve sitizin gibi ilaçlar da Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz sağlanıyor.
Bugün, sosyal güvencesi olmayanlar da dahil 1 milyon kişiye ücretsiz sigara bırakma ilaçları ve tıbbi destek verileceğine dair haberlere rastladım.
Ayrıca, senelerden beri de MHRS üzerinden “Sigara Bırakma Polikliniği” randevusu alınabiliyor ve ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı 7/24 ücretsiz destek veriyor.
Bazı illerde görüntülü (uzaktan) sigara bırakma polikliniği hizmeti de var diye biliyorum.
Kısacası, güncel durumda hem muayene ve danışmanlık, hem de uygun görülen hastalarda ilaç tedavisi devlet tarafından zaten ücretsiz karşılanıyor. Ücretsiz ilaçlar, sigara bırakma polikliniğinde değerlendirilip tedavi endikasyonu konulan kişilere veriliyor; eczaneden doğrudan ücretsiz temin edilemiyor.
Kampanyaların zamanlaması ve sürdürülebilirliği elbette tartışılabilir.
Bu kampanyayı yanlış, eksik, kusurlu ve siyasi bulabilirsiniz, bunu açık olarak belirtin ve yapılmasını gerekenleri de sıralayın; yoksa sizi de sigara bırakma işini siyasete âlet etmekle suçlayanlar çıkabilir.
Son tahlilde, siyasetçilerin işi siyaset, bilim adamlarının işi bilim yapmaktır.
Kaynak: https://x.com/drahmetrasim/status/2073693398687453253?s=20ü
***
Sayın Hocam,
Vareniklin’in sigara bırakmada etkinliği aşikar. Bence yapılan olumsuz sonuçlu yayınlar tamamen sigara firmalarının yönlendirmesi. Şu ana kadar yaklaşık 500 hastama bu ilacı verdim. İçlerinden hiç intihar eden olmadı ama sigarayı bıraktığı için kendisiyle iftihar eden yüzlerce oldu.
Saygılarımla…
İradesi, sigarayı yardımsız bırakmasını sağlayamayacak kadar zayıf olan insan, ilaç yardımı ile bıraksa bile, bir süre sonra herhangibir olayı bahane edip yeniden başlar.