BUNAMAYI ÖNLEYECEK BEŞ ANAHTAR

Yazı Fontunu Büyült Yazı Fontunu Küçült Yazı Fontunu Sıfırla
kasa fişi

Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) bugünkü sayısı 50 milyon olan, 2050’ de hasta sayısının üçe katlanacağı bunama (demans) hastalığı için 96 sayfalık bir kitapçık yayınladı.

Harvard Tıp Fakültesi kitabı özetlemiş, ben de onlardan özetledim:

Yaşlanmayla ortaya çıkan ve beyin fonksiyonlarının bozulduğu ilerleyici bir hastalık olan bunamanın (demans) birçok türü olmakla beraber en sık rastlananları Alzheimer ve vasküler yani damarsal bunamadır. Araştırmalar her iki tablonun birçok ortak tarafları olduğunu ve oluşumlarında beslenme ve hayat tarzıyla alakalı faktörlerin çok önemli olduğunu göstermektedir.

İlgili resim

Düzenli fiziki aktivite

Haftada en azından 150 dakika egzersiz bunama riskini azaltır.

Vejetaryen beslenme

Birçok araştırma Akdeniz Diyeti gibi sebze, meyve, tam tahıl, sağlıklı yağlar ve deniz ürünlerinden zengin beslenmenin hafıza kaybını önlediğini gösteriyor. Günde en az beş sefer sebze, meyve yiyin.

Beyaz un ve beyaz pirinç, ilave şeker, sodyum ile tereyağı ve yağlı et gibi doymuş yağlardan oluşan işlenmiş gıdalar toksik ve enflamasyon yapıcıdır.

WHO, sağlığa olan faydalarını gösteren yeterli delil bulunmayan herhangi bir besin desteğinin alınmasını da tavsiye etmiyor.

Sigaranın kesilmesi, bilişsel bozuklukların başladığı kişilerde alkolün azaltılması isteniyor.

Diğer tavsiyeler arasında etkinliği kesin ispatlanmamış olmasa da iyi uyku, iyi ilişkiler, sosyal faaliyetler de yer alıyor.

decline alcoholic drink ile ilgili görsel sonucu

Tüm bu tavsiyeler kalp hastalıkları için de aynen geçerlidir

Kalp damarlarının tıkanmasına yol açan hastalıklar ve etkenler vücudun diğer damarlarını da beyin damarlarını da tıkarlar.

Alzheimer’ li hastaların beyinleri tüp şeklinde girift proteinlerle (neurofibrillary tangles) doludur ama bunlarda beyin damarlarında hasar ve beyin kan akımında azalma da vardır.

Buna göre, beyin kan akımının iyi olması beyinde biriken bu tübüler proteinlerin temizlenmesi ve girift hale gelmesinde ana faktördür: Beyin kan akımı azalması Alzheimer riskini artırır, kan akımını artıran faktörler Alzheimer riskini azaltır.

Gelelim neticeye

WHO’ nun tavsiyeleri arasında katıldıklarım, katılmadıklarım, kısmen katıldıklarım var.

BİR: Egzersiz çok önemlidir ama bu vazife gibi değil keyifle yapılmalıdır. Egzersiz asla vücudu, kasları, kemikleri zorlamamalıdır. Yürümek, yüzmek en ideal egzersizlerdir. Spor salonuna gitmek doğru değildir, kültürfizik hareketleri evde yapılmalıdır. Egzersiz için süre dayatılmamalıdır, herkes keyfince hareket edebildiği kadar hareketli olmalıdır.

İKİ: Beslenme adam gibi gıdalarla adam gibi olmalıdır. En az beş öğün sebze meyve akla ziyandır, tam tahıllara mesafeli olunmalıdır. Doymuş yağlardan değil bitkisel yağlardan uzak durulmalıdır. Unlu gıdalar ve meyve olabildiğince azaltılmalı, şeker sıfırlanmalıdır.

Teferruat için “Tıptan Uzak Sağlıklı Hayat” kitabıma bakabilirsiniz.

DEMENTİA ELDERLY walking ile ilgili görsel sonucu

 

ÜÇ: WHO’ ya kocaman bir aferin! Bütün besin destekleri sinsi bir tuzaktır, asla alınmamalıdır.

DÖRT: Ne demek azaltmak, sigaranın tek nefesine alkolün bir damlasına da hayır!

BEŞ: Kaliteli ve yeterli süre gece uykusu + gündüzleri “kestirme” şarttır. Arkadaşlıklar, elektronik olmayan sosyal faaliyetler, hobiler, inanç olmazsa olmazlardandır.

tıptan uzak ile ilgili görsel sonucu

Kaynak: https://www.health.harvard.edu/blog/whats-good-for-the-heart-is-good-for-the-mind-2-2019061216812

Siz de yorumunuzu paylaşın: